ΑΛΛΗ ΟΧΘΗ reloaded

Κάγκουρες

2012-02-13T07:30:00.002+01:00

Η πρόσφατη πολιτική ιστορία του τόπου μας παραδίδει την έκδοση ενός ψηφίσματος από τη Βουλή των Αντιπροσώπων το μακρινό 1967. Το ψήφισμα διακήρυσσε την αποφασιστικότητα για την επίτευξη του στόχου της Ένωσης με τη μητέρα πατρίδα. Ποιες ήταν όμως οι συνθήκες της εποχής; Εφτά χρόνια μετά την ανεξαρτησία, η ελληνοκυπριακή πολιτική ελίτ ένιωθε ότι μπορούσε να ελέγχει το παιχνίδι: ο Μακάριος βρισκόταν στο απόγειο της δύναμής του, οι Τουρκοκύπριοι είχαν αποχωρήσει ή εκδιωχθεί από την άσκηση των καθηκόντων τους στις κρατικές και δημόσιες θέσεις, το δόγμα του δικαίου της ανάγκης και το ψήφισμα 186/64 είχαν ουσιαστικά χρησιμοποιηθεί για την εκχώρηση του κράτους στους Ελληνοκύπριους και χιλιάδες Τουρκοκύπριοι έπαιζαν τους ελεύθερους πολιορκημένους σε θύλακες που καταλάμβαναν το 3% της επικράτειας του νησιού. Το ψήφισμα είναι μια εμβληματική πράξη ιστορικής αλαζονείας, αφού η πραγματική πολιτική ατζέντα της πολιτικής ηγεσίας βγήκε από το ντουλάπι και έβγαλε αυθάδικα τη γλώσσα σε όποιον συνάντησε. Λίγα χρόνια μετά, η ελληνοκυπριακή πλευρά περπατούσε πάνω στα ερείπια των μεγαλομανών της επιδιώξεων.

Πριν μερικές εβδομάδες, άλλο ένα ψήφισμα από την κυπριακή Βουλή προστέθηκε στον κατάλογο της ιστορικής αλαζονείας και καταγράφηκε ως μια ερασιτεχνική προσπάθεια κοινοβουλευτικής διπλωματίας. Με το «καταδικαστικό» για τον Αλ. Ντάουνερ ψήφισμα, η Βουλή μας έδειξε για άλλη μία φορά ότι ενεργεί χωρίς να υπολογίζει τις συνέπειες. Στη δική μου αντίληψη δύο τινά μπορεί να εξηγούν αυτή τη στάση: είτε πραγματικά δεν γνωρίζει και δεν μπορεί να προσμετρήσει το τι μπορεί να συμβεί, διεκδικώντας έτσι το πολιτικό ακαταλόγιστο, είτε γνωρίζει πολύ καλά και επιλέγει συνειδητά το ρίσκο. Αν μάλιστα προστεθεί σε αυτά και η σκέψη ότι κάποια από τα μέλη της βρέθηκαν εκεί μέσα από τις αδιαφανείς κομματικές προαγωγές και τις δεύτερες και τρίτες κατανομές, τότε το τοπίο καθίσταται έτι μελαγχολικότερον.

Το ψήφισμα αυτό λοιπόν είναι ένα εξαιρετικό δείγμα πολιτικής αυτοχειρίας. Είτε από άγνοια είτε από πολιτική ιδιοτέλεια, η Βουλή έσπρωξε ακόμα λίγο την παραπαίουσα διαδικασία συνομιλιών στο γκρεμό, ετοιμάζοντας παράλληλα την κοινή γνώμη για μία ακόμα ηρωική αντίσταση, για περισσότερους αγώνες στις επάλξεις και άλλα φληναφήματα που ακούγονται τόσο υποκριτικά και ανόητα πλέον. Φαίνεται να διαμορφώνεται έτσι μια άδηλη συμφωνία στην εκτίμηση όλων ότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο οι συνομιλίες θα λήξουν χωρίς αποτέλεσμα και ότι το Κυπριακό θα λάβει αναβολή για την επόμενη πενταετία. Κανείς όμως δεν κάνει μια εκτίμηση για το ποιοι θα είναι οι όροι συζήτησης και οι προοπτικές σε εκείνη την περίοδο. Χωρίς χάρτη, χωρίς πυξίδα πορευόμαστε με οδηγούς τους μικροδιαχειριστές της διαρκούς κρίσης μας. Αναρωτιέμαι όμως σε ποια αποκαΐδια θα μας οδηγήσουν ξανά ασυλλόγιστες ενέργειες όπως αυτές.

Μίλα μου βρόμικα

2012-02-06T07:35:00.002+01:00

Όσο διασχίζω τους πηγμένους δρόμους της Λευκωσίας με τις εξοργισμένες μητέρες να επιπλήττουν τα παιδιά τους, τους πλαδαρούς άντρες να ακούν αθλητικά, με ζώνουν παράδοξες σκέψεις. Από το πηγαινελα στη Νέα Υόρκη, μας έμειναν τα σκληρίσματα του 2004 σε κακοπαιγμένο replay και μερικές μπαλωθιές που έπεσαν από την Πινδάρου για την ανάγκη να είναι άλλος ο διαπραγματευτής της ελληνοκυπριακής πλευράς στις συνομιλίες. Κι όποιος κατάλαβε, κατάλαβε. Πριν από όλα αυτά, είχε προηγηθεί ένας ακόμη εθνικός οργασμός με την έκδοση της απόφασης του ΕΔΑΔ στην υπόθεση Λόρδος. Τα μάτια κάποιων συμπατριωτών μας ευφράνθηκαν (από το Εφραίμ, άραγε;) στην όψη του χρήματος και οι κόρες τους μετατράπηκαν σε μικρά σύμβολα του δολαρίου, όπως εκείνα τα παλιά καρτούν. Bingo! Μάταια προσπάθησαν οι ψυχραιμότεροι να συμμαζέψουν τα υγρά που πλημμύρισαν τα πρωτοσέλιδα, θυμίζοντας ότι αυτή είναι μάλλον η τελευταία υπόθεση «τύπου Λοϊζίδου». Μίλα μου βρώμικα, μίλα μου σε ευρώ. Και τα δύο ισχύουν στην περίπτωση του φυσικού αερίου, μιας και φαίνεται να είναι διάχυτη η εντύπωση πλέον ότι την επόμενη φορά που θα ανοίξουμε τις βρύσες μας, θα τρέξει ο μαύρος χρυσός. Μαζί σε όλα αυτά, θα πρέπει να προστεθούν και οι ατέρμονες συζητήσεις για τις ποδοσφαιρικές μεταγραφές, το κατεστημένο της ΚΟΠ, την εύνοια της διαιτησίας. Παντού και πάντα φαντάσματα, θεωρίες συνωμοσίας, διάλογος κωφών, μεγαλοϊδεατισμοί και μικρομεγαλισμοί, κομματικές στρατιές και αυτοκρατορίες ηλιθίων, η αποθέωση της ασημαντότητας οδηγούν και εμπνέουν τη δημόσια ζωή. Τις σοβαρές κουβέντες τις ανταλλάζουμε μεταξύ μας, κάπου στο ενδιάμεσο της καθημερινότητας, μεταξύ μπύρας και εδεσμάτων, καφέδων και επί του καναπέως, με σύντομα email και σαρκαστικά tweets. Στο ενδιάμεσο ρίχνουμε και καμιά κλεφτή ματιά στα lifestyle περιοδικά, που καθορίζουν τις προτιμήσεις της κυριακάτικης εφημερίδας και βλέπουμε στα κρυφά σατιρικές εκπομπές και κυπριακές σειρές που ορίζουν την αισθητική του κιτς και προωθούν με τον πιο αισχρό τρόπο την ομοφοβία. Το να είσαι και να δηλώνεις ευθαρσώς ανόητος, απενοχοποιείται μέσα από τη συλλογική παραδοχή, μιας και το να συνυπάρχεις με τους ομοίους σου έχει από μόνο του κάτι λυτρωτικό. Αναμφίβολα, όλοι οι έξυπνοι μαζευτήκαμε στα social media, στον blogger και στους άλλους δαίμονες της τεχνολογίας και κάνουμε χάζι κοιτώντας στην άλλη, πολυπληθή δυστυχώς, πλευρά. Μ’ αυτά και μ’ αυτά, εκχωρήθηκε χρόνος ομιλίας, δημόσιος χώρος, βήμα και προβολή σε κάτι γελοίους τύπους που άλλοτε από θέσεις εξουσίας και άλλοτε από την κερκίδα περιλούζουν με τη βλακεία τους, τις ζωές μας. Η μνήμη χρυσόψαρου σβήνει διαρκώς από τα εγκεφαλικά μας κύτταρα την εξωφρενική ολιγοσύνη των άλλων, την ώρα που το πιπίπλισμα της ίδιας καραμέλας, αυτής που λέει ότι κάτι άλλο θα κάνουμε, κάτι θα αλλάξει, εγώ θα φύγω από εδώ, μας κρατά σε μια κάποια απασχόληση, σε ένα παίδεμα του νου. Ο οκνηρός εαυτός μας, μας δίνει έτσι γενναιόδωρες αναβολές, μέχρι που κάποια στιγμή, υποψιάζομαι, έρχεσαι κατάφατσα στον τοίχο του αδιεξόδου και απορείς, ειλικρινά, πως έφτασες ως εκεί. Τι θέλω να πω με όλα αυτά; Πως η κακοδαιμονία έχει τη ρίζα της εδώ κι η ευθύνη εδώ πρέπει να αναζητηθεί. Θα είχαμε το θάρρος ποτέ να δούμε τους εαυτούς μας στον καθρέφτη ή μήπως έχουμε ακόμα πίστωση στο λογαριασμό της προσωπικής αυταπάτης;

Αγωγή ανάγωγη

2012-01-29T09:00:00.001+01:00

Ο υπογράφων εγείρει την παρούσα αγωγή και ζητεί από το Δικαστήριο:

1. Δήλωση του δικαστηρίου ότι οι κάθε λογής πατριδοκάπηλοι, θεομπαίχτες και απατεωνίσκοι της κακιάς ώρας, ενεργούντες υπό την ιδιότητά τους ως εκμαυλιστές της συλλογικής συνείδησης των Ελλήνων Κυπρίων και ως υπηρέτες του διχασμού και της διαρκούς όξυνσης του πολιτικού κλίματος, υπονομεύουν τις διακοινοτικές συνομιλίες που διεξάγονται υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, προάγοντας, προωθώντας πολιτικές και/ή προβαίνοντας σε δημόσιες προτάσεις για την οριστική διχοτόμηση του κυπριακού κράτους, οι οποίες είναι σε βάρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του κάθε Κύπριου πολίτη και είναι ασυμβίβαστες με την κοινή λογική, την πολιτική πρακτική, την ορθή ερμηνεία διεθνών συνθηκών για τα ανθρώπινα δικαιώματα και των αρχών του Διεθνούς Δικαίου, που καταστρέφουν κάθε θετική προοπτική για το μέλλον του τόπου, και πιο συγκεκριμένα –

(i) Η επίκληση των κανόνων του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συνθηκών για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκ μέρους της διχοτομικής ελίτ αποτελεί μια διαστροφή του πραγματικού περιεχομένου τους, όπως αυτό έχει ερμηνευθεί από τα διεθνή όργανα και δικαστήρια των αντίστοιχων οργανισμών.

(ii) Η οπισθοδρομική ελίτ προωθεί την οριστική διχοτόμηση της Κύπρου και τον απόλυτο και πλήρη ρατσιστικό διαχωρισμό ανάμεσα στην Ελληνική Δημοκρατία της Νοτίου Κύπρου και την Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου, υπό το πρόσχημα της εξυπηρέτησης του συμφέροντος του κυπριακού λαού και υπό την κατ’ επίφαση επίκληση δικαίων, αξιών και ιστορικών αναφορών.

(iii) Οι εισηγήσεις τους και η προώθησή τους έχουν ως αποτέλεσμα τη συνέχιση της αποστέρησης του δικαιώματος της ιδιοκτησίας από τους νόμιμους ιδιοκτήτες, Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, διευκολύνοντας τοιουτοτρόπως τη διαιώνιση της κατοχής και την επίτευξη των στόχων και/ή πολιτικών της κατοχικής δύναμης και διατηρώντας την ανώμαλη κατάσταση και το φόβο και στις δύο πλευρές της διαχωριστικής γραμμής.

2. Στην έκταση που οι εναγόμενοι τυχόν επικαλούνται ή χρησιμοποιούν τις ιδιότητές τους ως «επιφανή» μέλη της κοινωνίας μας και/ή ως προσωπικότητες που τυγχάνουν προνομιακής μεταχείρισης από την πλειοψηφία των ΜΜΕ της χώρας μας και/ή την απύθμενη δικολαβίστική τους ημιμάθεια, για τις πιο πάνω ενέργειές τους –

(ι) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι όλες οι ενέργειες και/ή σκέψεις και/ή δημόσιες τοποθετήσεις τους βιάζουν τη νοημοσύνη των Κυπρίων πολιτών.

(ιι) Γενικές και ειδικές αποζημιώσεις ή έστω επιστροφή στη σοβαρότητα και λίγη ησυχία.

3. Διάταγμα του Δικαστηρίου που να απαγορεύει στους εναγόμενους υπό την ως άνω περιγραφόμενη ιδιότητά τους από του να ενεργούν κατά τον πιο πάνω παράνομο τρόπο εις βάρος των νομίμων δικαιωμάτων και συμφερόντων Ελληνοκυπρίων πολιτών.

4. Οποιανδήποτε άλλη δίκαιη/ορθή θεραπεία ήθελε κρίνει πρέπουσα το Δικαστήριο.

Αντίο Ραούφ, δεν θα λείψεις σε κανέναν

2012-01-22T22:12:00.000+01:00

Εντάξει, ίσως να σε πεθυμήσουν όσοι κάθονται στη «Θύρα 1974» των φανατικών στο ματς του Κυπριακού. Ένθεν και ένθεν της πράσινης γραμμής. Αυτοί που διακόπτουν το ματς με ρίψη αντικειμένων στον αγωνιστικό χώρο, όσοι τρελαίνονται με τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα (ας διαρκέσει το ματς για πάντα) και την επιδιαιτησία (μπορούμε να σκοτωθούμε και χωρίς κανόνες). Όσο κι αν τα ΜΜΕ στην πλευρά μας προσπάθησαν να περιγράψουν με τα μελανότερα χρώματα το βίο και την πολιτεία σου, ξέχασαν, κατά βολικό τρόπο, να θυμίσουν ότι είχες συνοδοιπόρους και στις δύο πλευρές. Το μεγαλύτερο έργο του φανατισμού και της μισαλλοδοξίας στην Κύπρο είναι το αποτέλεσμα μιας κοινής επιχείρησης, μιας προσπάθειας που χωρίς καμιά εμφανή προσυνεννόηση απέδωσε καρπούς. Πού να καταγράφουμε ονόματα τώρα – ίσως ο χώρος να μην αρκέσει. Όμως σε θυμάμαι Ραούφ, εσένα και τους κοκκινογάλαζους ομοϊδεάτες σου κάθε φορά που περνάω από τη Λήδρας και ένας κοντοπάχουλος αστυνομικός στην ηλικία μου, σφραγίζει μεγαλοπρεπώς την καθημερινή σας διαθήκη: ένα μικρό ορθογώνιο χαρτάκι, με την κόκκινη TRNC σφραγίδα επάνω. Δεν έχω επιλογή: σ’ αυτό το νησί έμαθα να κινούμαι μόνο σε οριζόντιες γραμμές – ποτέ καθέτως.

Έφυγες Ραούφ, αλλά μας άφησες το φόβο, τις σημαίες να ανεμίζουν πάνω στον ουρανό της πατρίδας μας, τα άπειρα φυλάκια, τις παρελάσεις, το μιλιταρισμό, τόμους από φράσεις και λέξεις κλισέ: Αδιαλλαξία, η τουρκική πλευρά, εκατομμύρια «ψευδο-» και εισαγωγικά για να περιγράφουμε τις παράλληλες πραγματικότητές μας. Ήσουν η καλύτερη και πιο αποδοτική μας δικαιολογία. Όσο εσύ αρνιόσουν τα πάντα, όσο στύλωνες τα πόδια σου σαν πραγματικό κυπριακό γαϊδούρι, ο χρόνος μάς ροκάνιζε από μέσα, έτρωγε τα μυαλά μας, τις αναμνήσεις και την ψυχή των γονιών μας, τις προσδοκίες για συμφιλίωση και πορεία προς το μέλλον. Έφυγες νικητής – ο αγώνας είχε διάρκεια όσο η ζωή σου, και εμείς που λίγο ετεροχρονισμένα ήρθαμε στο νησί, ζούμε απρόθυμα μεν, αναγκαστικά δε σύμφωνα με τις δικές σου συντεταγμένες. Είτε από οπισθοβουλία, είτε από απλή βλακεία παίξαμε στο ίδιο παιχνίδι, ποντάροντας πάντα όλα τα λεφτά στο πείσμα, την άρνηση, την απόρριψή σου. Μας δικαίωσες σε κάθε ποντάρισμα.

Ένας-ένας πεθαίνουν οι παλιοί δεινόσαυροι του Κυπριακού. Ίσως να είναι και αυτή μιας μορφής λύση: όταν πεθάνει κι ο τελευταίος ηγέτης, να πέσει και το τελευταίο εμπόδιο που μας κρατά μακριά από τη λύση. Αναρωτιέμαι αν αύριο, όλοι όσοι συνδέθηκαν με αυτή την προσοδοφόρα επιχείρηση που ονομάζεται Κυπριακό, μας άφηναν για τόπους χλοερούς, για τόπους αναψύξεως, αναρωτιέμαι λέω, αν όλοι εμείς θα θυμόμασταν πώς, πού και γιατί ξεκίνησε όλο αυτό κι αν στ’ αλήθεια θα διατηρούσαμε το status quo της ακινησίας. Κυριακάτικες παραδοξότητες, θα πείτε...

Πολιτικό soul-searching

2012-01-15T08:37:00.000+01:00

Τις τελευταίες μέρες διάφορες διασκεδαστικές φήμες φτάνουν στα αυτιά μου. Τώρα που έχω αρχίσει να επανέρχομαι δειλά στην εθνική πραγματικότητα μας, ύστερα από μήνες κοσμοκαλογερικής απόσυρσης, ακούω και διαβάζω απίθανα πράγματα. Είχα ξεχάσει πόσο ευρηματική μπορεί να είναι η ψιθυρολογία της πατρίδας μας. Ένα από τα πράγματα που διάβασα, λοιπόν, αφορά μια διαδικτυακή δημοσκόπηση για τις προεδρικές εκλογές του 2013, που καταβαράθρωνε τους κκ. Χριστόφια και Κάρογιαν, ενώ παράλληλα αναδείκνυε στην πρώτη τριάδα την κ. Θεοχάρους, τον κ. Αναστασιάδη και «ένα φίλο που ήρθε απόψε από τα παλιά». Η διαδικτυακή δημοσκόπηση έβγαζε μάτι ότι τηρούσε τα αψεγάδιαστα επιστημονικά κριτήρια του Mickey Mouse 9002, αλλά αυτό δεν πτόησε τους άγνωστους δημο(σ)κόπους από το να την πλασάρουν με κάθε σοβαρότητα.

Η δημοσκόπηση ήρθε με αυτόν τον τρόπο να προστεθεί στη φήμη που έρπει στους δρόμους της Λευκωσίας (ο καθένας εκεί και όπως του αξίζει) ότι δηλαδή η μεγάλη φιλελεύθερη παράταξη πρέπει να πορευθεί στην εκλογική αναμέτρηση με κάποιον άλλο εκτός του αρχηγού του μεγαλύτερου κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Προτού καλά-καλά, κατακαθήσει ο κουρνιαχτός, η παραλλαγή του σεναρίου έλεγε ότι ένα απίθανο συνονθύλευμα από «υγιώς» σκεπτόμενους πατριώτες, θεούσες και ρασοφόρους, καθώς επίσης και οι σοσιαλδημοκρατικόεθνικόκτλ σύντροφοι θα συμπτήξουν την αυτοκρατορία του Κακού για την μεγάλη αντεπίθεση. Η ονοματολογία δίνει και παίρνει τις τελευταίες μέρες, με την πιο θετική συνέπεια να είναι ότι θυμούνται οι γέροι και μαθαίνουν οι νεότεροι παλαιές δόξες της εγχώριας πολιτικής παραγωγής.

Όλο αυτό το σούσουρο επιβεβαιώνει, ανάμεσα σε άλλα, την άβυσσο της ψυχής του μέσου δεξιού συμπολίτη μας, ειδικά αυτού που συντάσσεται αναφανδόν με τον Δημοκρατικό Συναγερμό. Από την επιλογή του κόμματος στο δημοψήφισμα του 2004 και μετά, ένα μεγάλο κομμάτι του εκλογικού του μεριδίου φυλλορόησε, προσωρινά όπως φάνηκε, σε πιο δεξιά και πιο εθνοπρεπή σχήματα. Σήμερα, τα υπαρξιακά ερωτήματα επιστρέφουν ή μεθοδικά υποβάλλονται στον κάθε ψηφοφόρο του κόμματος αυτού: θα εμπιστευτούμε τους νενέκους; Η παραδοξότητα βέβαια έγκειται στο ότι από την ίδρυση του το 1976, ο ΔΗΣΥ πορεύτηκε στη γραμμή Κληρίδη για την επίλυση του Κυπριακού. Αποδοχή της ομοσπονδίας, γεωγραφικός διαχωρισμός και άσκηση της εξουσίας από την καθε κοινότητα στην περιοχή της, πολιτική ισότητα, ιστορικός συμβιβασμός και ό,τι άλλο μπορεί να θεωρηθεί ότι συνθέτει τα βασικά στοιχεία του σχεδίου Ανάν.

Που το πάω; Μα στην κραυγαλέα αντίφαση ανάμεσα αφενός στην πολιτική ρητορική και πρακτική του κόμματος που είναι συνεπής από τότε και αφετέρου στο μυαλό των ψηφοφόρων του που εξακολουθούν να κατουριούνται από χαρά στη θέα της ελληνικής σημαίας και τα άλλα φετίχ και τοτέμ της εθνικής μυθολογίας. Με άλλα λόγια, αν στην κάλπη ψηφίζεις κάτι που δεν πιστεύεις, τότε μάλλον δεν ξέρεις τι σου γίνεται. Το πρόβλημα πάντως δεν το έχει η πολιτική γραμμή του κόμματος...

Επιστρέφοντας στα ανόητα παιχνιδάκια και τις έρευνες της πλάκας, θα έλεγα ότι πέρα από τον προφανή σκοπό τους να δημιουργήσουν κλίμα, φαίνεται να έχουν και τον άδηλο σκοπό να σπρώξουν ακόμα πιο δεξιά τη διαφαινόμενη υποψηφιότητα του κ. Αναστασιάδη για να πειστεί ο προαναφερθείς μέσος συμπολίτης να δώσει το ψηφουλάκι του. Αν το καταφέρουν έστω και αυτό, θα αποδειχθεί ότι η κουτοπονηριά εξακολουθεί να είναι η καλύτερη πατέντα του «κυπριακού πολιτικού πολιτισμού».

Εκκλησία ΑΕ

2012-01-08T10:23:00.001+01:00

Για να πω κι εγώ το κοντό μου, με εκπλήσσει ακόμα που τα δελτία ειδήσεων έχουν σχεδόν σε καθημερινή βάση στα πρώτα τέσσερα θέματά τους, μια δήλωση ή ένα ρεπορτάζ που να αφορά, άμεσα ή έμμεσα, την Εκκλησία. Μνημόσυνα πεσόντων, θανόντων, ηρώων, οσίων, αγίων. Κηρύγματα, νουθεσίες και πατερναλισμός από τον άμβωνα. Θρησκευτικές εορτές, λιτανείες, δοξολογίες, ράσα, περιφορές, δεήσεις. Πολιτικές παρεμβάσεις, υποδείξεις και αρχιεπισκοπικοί υποψήφιοι. You name it, we have it και το βαρέλι φαίνεται να μην έχει πάτο.

Είχα την εντύπωση ότι ζούσα σε μια χώρα που έστω κατ’ όνομα και κατ’ επίφαση προσέβλεπε σε ένα δημοκρατικό, ευρωπαϊκό, κοσμικό μοντέλο πολιτεύματος. Φευ! Στη σοσιαλιστική Κυπριακή Τζαμαχιρία δεν ιδρώνει το αφτί κανενός. Η τριτοκοσμική κληρονομιά του 1960 μας περιβάλλει, ζωντανή και ακμαία, για να μας υπενθυμίζει, με τον ασφυκτικό εναγκαλισμό της, σε όλες τις εκφάνσεις της δημόσιας ζωής, ότι είναι εδώ και ότι δεν σκοπεύει να φύγει.

Έτσι, η γενιά μας, ίσως και οι επόμενες, θα πρέπει να δώσουν χρόνο και ενέργεια σε προσπάθειες που για τους συνομήλικούς μας σε άλλες χώρες είναι ζητήματα λυμένα εδώ και καμιά διακοσαριά χρόνια. Προς το παρόν, αρκούμαστε στο θρησκόληπτο λεφούσι που συγκεντρώνεται έξω από την ελληνική πρεσβεία για να διαμαρτυρηθεί για την προφυλάκιση του Εφραίμ. Αν υπάρχει μια εικόνα που να αποτυπώνει τη μαζική υστερία ενός θρησκόληπτου πλήθους και την πνευματική οκνηρία στην οποία υποχρεώθηκε ένα γενναίο κομμάτι του ποιμνίου, αυτή μεταδόθηκε στους δέκτες μας στις 20:30 μιας μουντής νύχτας.

Η αλά καρτ χριστιανική ευαισθησία, ο σεκταρισμός που καλλιεργείται στον κόσμο, η ανάδειξη ως μάρτυρα πίστεως ενός μοναχού που σαν εμποράκος συναλλάχθηκε μέσα από επιλήψιμες διαδρομές και κολλητιλίκια με την κοσμική εξουσία και οι γελοίοι παραλληλισμοί με τον Χριστό συνθέτουν ένα από τα πιο κιτς σκηνικά των τελευταίων ετών.

Το χειρότερο όμως είναι ότι σηματοδοτεί τη δυναμική επιστροφή στην αναζήτηση των λύσεων στο επέκεινα, στο μεταφυσικό, στο θείο, σε μια new age ορθοδοξία. Διόλου παράδοξο: σε καιρούς κρίσης αυξάνονται αυτοί που αγοράζουν χρυσό, οι αγγελίες για μέντιουμ και η θρησκοληψία. Χαρά Θεού, για να κάνω και το λογοπαίγνιο, για τους κάθε λογής θεομπαίχτες που ανταλλάζουν ζεστό χρήμα με υποσχέσεις σε χρόνους αορίστως μελλοντικούς. Κι όμως, η κρίση, οικονομική, πολιτική, αξιακή, είναι δημιούργημα ανθρώπινο και ως τέτοιο θα πρέπει να αντιμετωπίζεται. Οι απαντήσεις δεν θα έρθουν από παρεμβάσεις κανενός Θεού. Η ντετερμινιστική παράδοση στη θεία βούληση είναι βολική δικαιολογία για την απραξία, για την έλλειψη λογοδοσίας, για να μην ξυθεί λίγο η επιφάνεια. «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, ότι αυτών εστί η βασιλεία των ουρανών». Ίσως. Προτιμώ όμως να δω τη δικαιοσύνη να τελείται σε αυτόν τον επίγειο, φθαρτό και πεπερασμένο κόσμο.

Απολογιστικά και απολογητικά

2012-01-01T17:42:00.000+01:00

Μια ματιά στην ανασκόπηση του 2011 που ετοίμασε η εφημερίδα αυτή, ήταν αρκετή για να επιβεβαιωθεί η αίσθηση μελαγχολικού κλεισίματος της χρονιάς. Οι σελίδες της ανασκόπησης προβάλλουν και φωτίζουν εκτυφλωτικά τις ανεπάρκειες και τις αδυναμίες των ανθρώπων του τόπου μας. Το πραγματικό μας πρόσωπο, ο γυμνός εαυτός μας, όσα βλέπουμε μόνοι στον καθρέφτη και γρήγορα-γρήγορα απωθούμε στο πίσω μέρος του μυαλού βρίσκουν τη θέση τους στις σελίδες του εντύπου.

Το 2011 θα κουβαλάει για χρόνια την αιθάλη που άφησε το Μαρί στη συλλογική μας συνείδηση. Το πόρισμα Πολυβίου και η κατ’ ευφημισμόν πολιτική συζήτηση που ακολούθησε απέτυχαν όχι μόνο να δώσουν ξεκάθαρα το μέτρο της ευθύνης, αλλά απέδειξαν ότι ακόμα και μια καταστροφή αυτού του μεγέθους δεν στάθηκε ικανή για να μας αλλάξει μυαλά. Αντίθετα, χαράξαμε ο καθένας τα σκληρά σύνορα της προσωπικής του αλήθειας και πολεμήσαμε άγρια όποιον δεν τα αναγνώρισε. Μέσα σε 7 χρόνια, δύο δυσάρεστες εμπειρίες, το δημοψήφισμα και το Μαρί, δοκίμασαν τις αντοχές και το αληθινό βάθος του νοητικού και συναισθηματικού μας πεδίου. Δεν βγήκαμε καλύτεροι ή πιο δυνατοί, ούτε και διαφορετικοί. Μια καταραμένη μοίρα φαίνεται να είναι δεμένη στα ποδάρια μας σαν τεράστια σιδερόμπαλα.

Όμως πέρα αυτά, ο τόπος μας, η κοινωνία μας, οι άνθρωποί μας δεν κατάφεραν να παραγάγουν κάτι, να αποδείξουν ότι το περιβάλλον που προσφέρουν συνέτεινε στην ανάδειξη των καλύτερων ή στην επίτευξη μιας δημιουργίας. Επιβλήθηκε, αντιθέτως, ένα αρχοντοχωριάτικο βαυκάλισμα για το τι θα γίνει στην περίπτωση που τα αποθέματα του ορυκτού θαλάσσιου πλούτου είναι σημαντικά. Αυτή είναι η γλώσσα προγραμματισμού στον εγκέφαλο του μέσου ηλίθιου συμπολίτη μας: η ανταποδοτική ωφέλεια που μετριέται μόνο σε μετρητά. Στο πιο καθημερινό επίπεδο, η νοοτροπία αυτή συμπυκνώνεται στην ερώτηση «Είσαι ευχαριστημένος;» που αν απαντηθεί κατά τρόπο που δεν ικανοποιεί τον ερωτώντα, διατυπώνεται ευθέως: «Δηλαδή, πόσα πιάνεις;».

Να μην ξεχάσω να αναφερθώ και στο έλλειμμα ηγεσίας, το οποίο δεν αφορά μόνο τους πολιτικούς αρχηγούς, τους πολιτειακούς αξιωματούχους και τα κονκλάβιά τους. Το πρόβλημα εκτείνεται σε όλους εκείνους που εκπροσωπούν τις πάσης φύσεως συλλογικότητες: συντεχνίες, επαγγελματικές ομάδες, αθλητικά σωματεία και πάει λέγοντας. Κάνοντας ένα βήμα πίσω, δεν μπορεί παρά να διαπιστώσει κανείς ότι ο υπέρτιτλος πάνω από το έργο που ονομάζεται Κυπριακή Δημοκρατία είναι «η συνωμοσία των μετριοτήτων». Αυτό που με φοβίζει περισσότερο είναι η υποψία ότι όλοι αυτοί δεν είναι παρά το καθρέφτισμα όσων τους διάλεξαν.

Και τέλος-τέλος, αξίζει να υπενθυμίσουμε και τη σταδιακή επανάκαμψη της θρησκοληψίας και την εντεινόμενη παρεμβατικότητα της Εκκλησίας στην πολιτική ζωή του τόπου. Την ώρα που στην Ελλάδα ξεσκεπάζονται απάτες με κυπριακή πατέντα, οι εκπρόσωποι της κυπριακής Εκκλησίας νοσταλγούν την προ Διαφωτισμού περίοδο. Λίγο καιρό πριν θα μου φαινόταν αδιανόητο ότι θα συνέβαινε, αλλά πλέον με ξαφνιάζει η μεσαιωνική ριζοσπαστικοποίηση ενός κομματιού της κοινωνίας μας.

Με τις πολιτικές αψιμαχίες, την ανεύρεση της αλήθειας στη θρησκεία, το κάφρικο οπαδιλίκι του Σαββατοκύριακου και τη μονοπώληση των τηλεοπτικών μας δεκτών από έναν άπατο οχετό, αποκρύπτεται μια απλή διαπίστωση: ήμασταν και φέτος λίγοι...

Ομιλούσες γραβάτες, τσαχπίνικα ταγέρ

2011-12-25T10:17:00.000+01:00

Το βράδυ της περασμένης Κυριακής ήταν βγαλμένο από τους πιο καφκικούς λαβυρίνθους. Σε όποιο κανάλι κι αν γύριζα, οι ίδιες ομιλούσες γραβάτες και τα πιο τσαχπίνικα ταγέρ επαναλάμβαναν τον προβληματισμό τους για το μέτρο της αποχής. Ωστόσο, όπως η ατέρμονη επανάληψη του «Πάτερ Ημών» δεν είναι ικανή να σου σώσει την ψυχή, έτσι κι ο εξορκισμός της αποχής δεν είναι ικανός να πάρει τη σκέψη και τη δράση ένα βήμα παραπέρα.

Η αποχή μαζί με τη λευκή ψήφο πλησίασαν το 40%, αλλά στα τηλεοπτικά πάνελ δεν φάνηκε να ιδρώνει το αφτί κανενός. Αντιθέτως, οι πολιτικοί έπεσαν στην παγίδα των δημοσιογράφων και έβγαλαν τα υπολογιστικά μηχανάκια τους φτιάχνοντας σούμες για τις προεδρικές εκλογές. Έπιασαν το νήμα, λοιπόν, από τις προηγούμενες εκλογές με την ίδια ηθικίστικη προσέγγιση στην αποχή, που «πρέπει να προβληματίσει» επειδή «στέλνει ένα μήνυμα στις πολιτικές ηγεσίες». Κι όμως η αποχή δεν ήρθε ουρανοκατέβατη – αντίθετα στις τελευταίες τρεις εκλογικές αναμετρήσεις καταγράφει σταθερά διψήφια ποσοστά, αφού στις προεδρικές του 2008 ήταν 11%, στις ευρωεκλογές του 2009 41% και στις βουλευτικές του 2011 ήταν 21%. Όσο όμως αντιμετωπίζεται ως ο οξαποδώ για τον οποίο δεν θα μιλάμε μέσα στο πολιτικό μας σπίτι, τόσο θα μας επισκέπτεται. Κι όμως νομίζω ότι η αποχή μπορεί να αναλυθεί και να εξηγηθεί, αρκεί να μην έχεις πάρει διαζύγιο από την πραγματικότητα. Αρκετά, λοιπόν, με τους κομματικούς στρατούς, που έχοντας κανιβαλίσει τη νοημοσύνη μας για χρόνια, εκφράζουν τώρα τον προβληματισμό τους για την αποχή.

Στα κακά μαντάτα των εκλογών, πρέπει να προσμετρηθεί η ήττα του ΑΚΕΛ και η άνοδος του ΔΗΣΥ. Κι αυτό επειδή το αποτέλεσμα διαμορφώνει τους όρους για την όξυνση του πολιτικού σκηνικού στους επόμενους μήνες. Από τη μια, το ΑΚΕΛ θυμάται τους εφιάλτες της πολιτικής απομόνωσης, που ενδεχομένως να το οδηγήσει ξανά σε μια καταστροφική για τον τόπο πολιτική συνεργασία. Ακόμα κι αν κάποιοι άλλοι άνθρωποι άλλαξαν σιόρ, δεν μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε το ίδιο και για το Κόμμα. Με άλλα λόγια, μπαίνουμε σε πρόγραμμα επαναστατικής γυμναστικής με πολλή πραξικοπηματολογία και περί αντιακελισμού κλαψούρισμα τους επόμενους μήνες. Η Αριστερά όμως σήμερα έχει ανάγκη από τουλάχιστον τρία πράγματα: ουμανιστικό περιεχόμενο, κοινωνικό ακτιβισμό και ατζέντα για το περιβάλλον. Πράγματα, δηλαδή, που θα ακούγονται κινέζικα στην Εζεκία Παπαϊωάννου.

Στην άλλη πλευρά του πολιτικού στερεώματος, δεν μπορούσα να μην παρατηρήσω τα σάλια των εκπροσώπων του ΔΗΣΥ να ξεχειλίζουν από τον τηλεοπτικό δέκτη με αυτό που οι ίδιοι ερμήνευαν ως αφετηρία της επιστροφής στην εξουσία. Οι φόβοι μου είναι δύο: πρώτον, οι διαδοχικές εκλογικές πρωτιές έχουν δημιουργήσει μια ανεξέλεγκτη προσδοκία επιστροφής στην εξουσία που μπορεί να γίνει τυφλό πάθος άμα τη αναλήψει της. Και δεύτερον, και ίσως πιο ανησυχητικό, η καμπάνια του «Ενώνουμε δυνάμεις» ξεχειλώνει διαρκώς για να δημιουργήσει μια ετερόκλιτη λεγεώνα που θα πολεμήσει στις προεδρικές. Η κοινωνία μας θα σπρωχθεί έτσι ακόμα πιο δεξιά, σε πιο συντηρητικές και ακραίες θέσεις για μια πλειάδα θεμάτων, ώστε να επαναπατριστούν οι παλιοί συναγωνιστές. Τηλεγραφικά: μεταναστευτικό, κοινωνική πολιτική, Κυπριακό, ανθρώπινα δικαιώματα. Νίκο, όχι μ’ αυτούς. Ας γίνει αλλιώς το θέλημά σου.

Ανακεφαλαιωτικά, με το κλείσιμο των καλπών ανοίγει το χρονοντούλαπο της ιστορίας και οι παλιοί καλοί σκελετοί επιστρέφουν στο προσκήνιο. Η εμφυλιοπολεμική ρητορική και πολιτική πρακτική θα αυξάνεται, οι δύο μεγάλοι του πολιτικού συστήματος θα οδεύσουν σε οριστική σύγκρουση και όλοι εμείς οι φιλελεύθεροι, προοδευτικοί, λογικοί και μετριοπαθείς θα βρεθούμε ξανά πολιτικά άστεγοι. Το χειρότερο ωστόσο θα είναι η καταχώρισή μας στις τελευταίες υποσημειώσεις της ιστορίας. Από αυτή την προοπτική όμως υποψιάζομαι ότι δεν μπορεί να σωθεί όποιος χώνει το κεφάλι του βαθύτερα στην άμμο της αποχής.

Respublica Cypria delenda est

2011-12-18T11:20:00.002+01:00

Η Κυπριακή Δημοκρατία, ως άθροισμα κακών πρακτικών, νοσηρών νοοτροπιών, αποτυχημένων πολιτικών, παραπλανητικών ιδεοληψιών, μεγαλομανών δηλώσεων, κληρονομικών δικαιωμάτων και δημόσιων αναπηριών πρέπει να πεθάνει. Με ή χωρίς λύση στον ορατό χρονικό ορίζοντα, η τερατογένεση του 1960 έχει εξαντλήσει τα όρια της – μαζί με αυτά και τα δικά μας. Προτού φτάσει στη σημερινή προχωρημένη της σήψη, τράφηκε από τις σάρκες της μια μετα-τριτοκοσμική ελίτ, που ακόμη και σήμερα εξακολουθεί να δίνει τον τόνο στη δημόσια υποκρισία.

Ας αποφασίσουμε αν αυτό που πραγματικά θέλουμε είναι η λύση ομοσπονδίας ή η διχοτόμηση. Οι διαρκείς αρνήσεις και οι χιμαιρικές προσδοκίες δεν ωφέλησαν μέχρι σήμερα. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να πιστεύουμε ότι θα ωφελήσουν σε κάτι από εδώ και πέρα. Η ευθύνη βρίσκεται στην απόφαση μας και όχι στην αναβολή. Αρκετά με το να κρυβόμαστε πίσω από τις εύκολες φράσεις, τις έτοιμες ατάκες που συνθέτουν το κοινό λεξιλόγιο πολιτικής επικοινωνίας. Ομοσπονδία σημαίνει διαμοιρασμός της εξουσίας, συνύπαρξη και πολλαπλασιασμός των δυνατοτήτων. Διχοτόμηση σημαίνει δικαίωση του οράματος της «καθαρής λύσης» με τη de jure γένεση της ελληνικής δημοκρατίας της νοτίου Κύπρου, πολιτική αιμομιξία και μετάθεση μιας ακόμης σύγκρουσης στο μέλλον. Διαλέγετε και παίρνετε. Και τα δύο όμως είναι επιλογές που βαραίνουν εμάς. Το κρυφτούλι από την ευθύνη έχει τελειώσει.

Ας τελειώνουμε και με τους απαρχαιωμένους θεσμούς διακυβέρνησης και δημόσιας διοίκησης. Η ιερή αγελάδα που ονομάζεται Σύνταγμα πρέπει να σφαχτεί. Για χρόνια συνεχίζει η ίδια μονότονη μελωδία: το σύνταγμα είναι δοτό, αλλά το σύνταγμα δεν μπορεί να αλλάξει. Παραμένουμε έτσι καθηλωμένοι και δέσμιοι των 200 άρθρων του, λες και υπάρχουμε για να υπηρετούμε ένα νομικό κείμενο και όχι το ανάποδο. Ο τόπος αδυνατεί να περπατήσει με αυτό το βαρίδι στα πόδια. Ας αλλάξουμε πολίτευμα. Με ισοζυγισμένη κατανομή εξουσιών και αρμοδιοτήτων, με ενίσχυση της ευθύνης των αξωματούχων, με δημιουργία διαρκούς λογοδοσίας, με θέση σε ισχύ μηχανισμών διαφάνειας, με αποκέντρωση και εξορθολογισμό της λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών. Να δώσουμε ένα τέλος στην κληρονομικώ δικαίω δημοκρατία μας, που ανακυκλώνει τους ίδιους ανθρώπους παντού, που δημιουργεί πολίτες δύο ταχυτήτων. Ας αλλάξουμε την κοινωνία και την εκπαίδευση μας. Να τελειώνουμε με την κακομοιριά και τους κομπλεξισμούς, τους κλειστούς ορίζοντες και με την επανάπαυση στις υπονομευτικές ευκολίες του τόπου. Να απελευθερωθούμε από την τυραννία του ότι τα πράγματα δεν αλλάζουν και από το θάψιμο της προσωπικής ευθύνης.

Η Κυπριακή Δημοκρατία ως εκτροφείο πλαδαρότητας, ως βάθρο επιβράβευσης της ήσσονος προσπάθειας, ως χώρος περίθαλψης των προσωπικών ανεπαρκειών του κάθε σατραπίσκου, ως διάσταση όπου τα νοήματα αντιστρέφονται, ως πολιτικές συνταταγμένες όπου η λογική και η αισθητική υφίστανται καθημερινό βιασμό, ως τόπος υπερίσχυσης της μικρόνοιας πρέπει να πεθάνει. Πριν μας πεθάνει αυτή...

Επιστροφή στη δημοκρατία

2011-12-11T11:17:00.001+01:00

“Μα τώρα που η φωτιά φουντώνει πάλι

Εσύ κοιτάς τα αρχαία σου τα κάλλη

και στις αρένες του κόσμου μάνα μου Ελλάς

το ίδιο ψέμα πάντα κουβαλάς”

Ν. Γκάτσος

Η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα πιάνει καθημερινά κι ένα νέο ιστορικό χαμηλό. Μετά την αγωνία για την εξεύρεση κοινά αποδεκτού πρωθυπουργού, η επιλογή του Λ. Παπαδήμου εμφανίστηκε περίπου ως μια μεσσιανική έλευση που θα δώσει λύσεις, ηρεμία, επάνοδο στη σταθερότητα. Απορίας άξιον βέβαια είναι ότι τις πρώτες μέρες τα γκάλοπ έδειχναν την αποδοχή του από την κοινή γνώμη να φτάνει το 70%. Για τις ίδιες πολιτικές και προοπτικές, ο προκάτοχός του αναγκάστηκε να σχεδιάσει ή επέλεξε την ηρωική έξοδο, κοινώς την παραδοχή της ανικανότητάς του να κυβερνήσει. Δικαιολογημένη, λοιπόν, η κάθε επιφύλαξη έναντι των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα, πιο πολύ από ποτέ προηγουμένως.

Η Δημοκρατία πεθαίνει στη χώρα που τη γέννησε. Μέσα από συνταγματικοφανείς διαδικασίες, η χώρα απέκτησε τρεις πρωθυπουργούς: τον απερχόμενο, του οποίου οι επιλογές και αποφάσεις στην περασμένη διετία καθορίζουν το σκηνικό. Τον νυν πρωθυπουργό, που περιβλήθηκε με τις συνταγματικές εξουσίες άχρι καιρού. Και τον εν δυνάμει πρωθυπουργό, που προσδοκεί ότι η αέναη εναλλαγή του δικομματισμού στην εξουσία θα τον ευνοήσει νομοτελειακά. Θα μπορούσαν οι εκλογές να δώσουν λύση; Αν η απάντηση είναι ναι, τότε πρέπει να γίνουν. Αν η απάντηση είναι όχι, τότε πρέπει και πάλι να γίνουν για τον απλό λόγο ότι σε τέτοιες οριακές καταστάσεις η ευθύνη πρέπει να αναλαμβάνεται από τη λαϊκή βούληση και όχι να μετατίθεται σε επιλογές της ελίτ. Περιέργως, ενώ η υπηρεσιακή κυβέρνηση συμφωνήθηκε με σαφή χρονικό ορίζοντα για την επιτέλεση συγκεκριμένου έργου, ακούγονται ήδη φωνές που μεταθέτουν τις εκλογές για αργότερα. Το ζήτημα δεν είναι οι συνωμοσιολογικές ερμηνείες, αλλά η επιστροφή στις βασικές αρχές ενός δημοκρατικού πολιτεύματος.

Μαζί με τα πιο πάνω, συντελέστηκε ήσυχα, ήρεμα και απλά και το ξέπλυμα της ακροδεξιάς στην Ελλάδα. Σαράντα σχεδόν χρόνια μετά την πτώση της χούντας, τα σταγονίδια έγιναν κανονικός ποταμός που ρέει περήφανα στο σώμα στης ελληνικής κοινωνικής επικράτειας. Η εκλογική δύναμη της ακροδεξιάς ήταν ένα μονοψήφιο εκατοστιαίο ποσοστό στις τελευταίες εκλογές, σαφές μήνυμα του λαού ότι δεν τη θεωρεί ικανή και αξιόπιστη για να κυβερνήσει. Με την πολιτική φιοριτούρα των κομματικών αρχηγών, ο Λαϊκός Ορθόδοξος Συναγερμός έλαβε κυβερνητικό βήμα για να κομπάζει ότι συντελεί στη σωτηρία της πατρίδας, γραμμένη στο πολυτονικό.

Η Ελλάδα ζει μέρες οπισθοδρόμησης, ταπείνωσης, συνεχών, κυριολεκτικών και μεταφορικών, υποτιμήσεων. Δεν είναι η πρώτη φορά στη διάρκεια των τελευταίων δύο αιώνων που φτάνει στην καταστροφή: από τον ολέθριο πόλεμο του 1897, στη Μικρασιατική και από το ολοκαύτωμα του Δευτέρου Παγκοσμίου στον εμφύλιο, τη χούντα και την εισβολή στην Κύπρο, η Ελλάδα ευτύχησε να ξανασηκωθεί με τον Βενιζέλο, το κίνημα στο Γουδί, τη γενιά του ’30, την υπόσχεση της ΕΔΑ, τον εκδημοκρατισμό και την ευρωενωσιακή προοπτική. Πράγματα, δηλαδή, που έκαναν Έλληνες, σαν εμάς κι εσάς. Νομίζω μπορεί να ξαναγίνει, αν επιστρέψουμε στη δημοκρατία, στη σοβαρότητα και στη συνεχή δουλειά. Και πιο πολύ, αν πεθάνει η Ελλάδα της λαμογιάς, του ελάχιστου κόπου και της αρπαχτής. Το τελευταίο το εύχομαι με κάθε κύτταρό μου.

Γιατί ομοσπονδία;

2011-12-04T10:05:00.000+01:00

Η απάντηση στο ερώτημα οδηγεί συχνά σε μια κυκλική και αδιέξοδη λογική: επειδή έτσι συμφωνήσαμε στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Απαντήσεις αυτού του είδους είναι ελάχιστα πειστικές, ειδικά για όσους δεν αρέσκονται να χάνονται στους μαιάνδρους της βιβλιογραφίας για το τι εστί ομοσπονδία και τι συνεπάγεται η επιλογή της ως μοντέλο λύσης για τον τόπο μας. Για δεκαετίες, η επιλογή της ομοσπονδίας ήταν μια πολιτική επιλογή της ελληνοκυπριακής ελίτ, που διαχειρίστηκε άτσαλα και κατά τρόπο αδιαφανή την πορεία του Κυπριακού. Όταν ξημέρωσε η 24η Απριλίου 2004, όλοι βρεθήκαμε αντιμέτωποι με τις φοβίες, τις απορίες και τις επιφυλάξεις που σέρνονταν για χρόνια ανάμεσα στα πόδια μας.

Η επίκληση ενός πλαισίου λύσης που συμφωνήθηκε το 1977-79 πείθει ελάχιστα τη γενιά μου: οι αποφάσεις λήφθηκαν για εμάς, χωρίς εμάς και διεκδικούν να καθορίσουν τη ζωή μας. Αναπόδραστα, το τίμημα απονομιμοποίησης της λύσης στις συνειδήσεις πολλών συνομήλικών μου, καταβάλλεται με την υιοθέτηση πιο ακραίων και πιο φοβικών απόψεων, που καταλήγουν στο εξής: όχι σε όλα, να ζήσουμε για πάντα έτσι όπως είμαστε. Ωστόσο, είναι ουτοπία να νομίζει κανείς ότι τα πράγματα δεν αλλάζουν ποτέ. Για την Κύπρο, αυτού του είδους οι ευσεβοποθισμοί μπορούν να μετατραπούν σε δυστοπία.

Υπάρχουν τρεις βασικοί λόγοι που αποτελούν γενεσιουργές αιτίες της ομοσπονδίας, ως πολιτικού φαινομένου: συλλογική ασφάλεια, οικονομική ευμάρεια, διεύρυνση της αγοράς και παραμερισμός των εμποδίων στη διακίνηση αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Μια ματιά στη Συνθήκη για τη Λειτουργία της ΕΕ μας υπενθυμίζει ότι οι πρώτες ιδρυτικές συνθήκες των Κοινοτήτων είχαν στηριχθεί και είχαν ταχθεί στην εξυπηρέτηση αυτών των τριών στόχων. Το κομμάτι αυτό επιβιώνει και ενδυναμώνεται με συνεχείς αναθεωρήσεις. Άρα, η θεμελιωτική δυναμική της ομοσπονδίας είναι μια κατεξοχήν ευρωπαϊκή επιλογή. Σε πείσμα όσων έχουν υφαρπάξει την έννοια της «ευρωπαϊκής λύσης», πρέπει να αντιτείνεται ότι η ευρωπαϊκή δυναμική έχει δύο τάσεις: διαρκής προσέγγιση και εναρμόνιση από τη μια, και αποκέντρωση εξουσιών στις περιφέρειες από την άλλη. Το κλειδί σε κάθε τάση είναι ένα: συναίνεση.

Η ομοσπονδία, ως μοντέλο λύσης για την Κύπρο, δεν συντονίζεται μόνο με το ευρωενωσιακό παράδειγμα ολοκλήρωσης. Κουβαλάει μέσα της και το μοναδικό σπέρμα κοινωνικής αλλαγής που είναι δυνατό να υπάρξει στον τόπο. Με το διαχωρισμό των κοινωνιών μας, είναι αναπόφευκτο ότι δεν πρόκειται να υπάρξει ποτέ η γονιμοποιός όσμωση δυναμικών και εμπειρίας, ούτε πρόκειται να ενωθούν δυνάμεις για την επίτευξη και τον πολλαπλασιασμό περαιτέρω κατακτήσεων και βελτίωση των όρων διαβίωσής μας στο νησί. Επιπλέον, η διατήρηση του στάτους κβο, πέρα από την επισφαλή πολιτική προοπτική που δίνει για όλα τα μέρη, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στην υιοθέτηση πιο συγκρουσιακών ή ανέφικτων στόχων και από τις δύο πλευρές. Αναπόφευκτα, μια «παγωμένη» σύγκρουση, όπως αυτή του Κυπριακού, θα διέρχεται μέσα από διαδοχικούς κύκλους έντασης, σύγκρουσης και αστάθειας. Σε αυτό το σενάριο, θα εγγράψουμε όλοι αρνητικά πρόσημα στη στήλη των αποτελεσμάτων μας: η δυστοπία που λέγαμε πιο πάνω…

Και μια τελευταία παρατήρηση: η επιδίωξη της ομοσπονδίας από την ελληνοκυπριακή πλευρά φέρει μια διπλή ειρωνεία. Ως επιλογή της ελίτ, μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για κοινωνική αλλαγή, χωρίς όμως να εγγυάται στα μέλη αυτής της ελίτ ότι θα συνεχίσουν να έχουν τη σημερινή τους θέση. Ως επιλογή των μετριοπαθών και της Αριστεράς, προβάλλεται ως αναγκαιότητα στην οποία πειθαναγκαστήκαμε από την ιστορία. Δεν είναι η ώρα για μαθήματα ιστορίας και εξιστόρηση των βημάτων που μας έφεραν ως εδώ. Ας μείνει αυτό: η ομοσπονδία μπορεί να είναι και να προβάλλεται ως αυθεντικά ευρωπαϊκή επιλογή θετικής προοπτικής και όχι ως αναγκαστικός μονόδρομος των λογικών του «το μη χείρον, βέλτιστον».

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ! (άντε πάλι…)

2011-11-28T17:07:00.000+01:00

Για αρχάριους: ποια λέξη συνδέει την επέτειο ανακήρυξης του ψευδοκράτους, του Πολυτεχνείου και τους υποψήφιους δημάρχους των κατεχομένων δήμων; Η λύση είναι ο τίτλος του σημερινού άρθρου. Από τα μηνύματα στις σχολικές εκδηλώσεις και από τις αναμενόμενες δηλώσεις των υποψηφίων στις κομ-ιλ-φο τοποθετήσεις, όλα καλύπτονται από την παλιά καλή σεμνότυφη σκουριά του τόπου μας. Η αντίσταση θα μπορούσε να είναι ο υπέρτιτλος στο κενοτάφιο του συλλογικού μας φαντασιακού. Αν υπάρχει μια ιδέα που συνεγείρει το μέσο Έλληνα, είναι αυτή που υποβάλλει ότι κουβαλάμε απείραχτο το ίδιο DNA με τους μαχητές στις Θερμοπύλες μέχρι σήμερα. Η αντίσταση διαμορφώνεται ως δομικό κύτταρο της ελληνικότητας, της ύπαρξης, του “είναι” μας. Μοιάζουμε ταγμένοι από μια κρυφή ειμαρμένη, της οποίας τις βουλές αναγιγνώσκουμε μόνο εμείς στις ώρες της κρίσης, να πολεμάμε, να κρατάμε τον πόντο μας, να περπατάμε προς την αυτοπραγμάτωση μας.

Πίσω στα τρια γεγονότα που ανέφερα στην αρχή. Η χρονική εγγύτητα τους ήταν η αφορμή να σκεφτώ τη θέση της αντίστασης στο δημόσιο λόγο. Κολλημένος στην κίνηση της Γρίβα Διγενή στις 15:04 της περασμένης Πέμπτης, δεν είχα πολλές εναλλακτικές, καθώς είχα παρατήσει την εναγώνια μου αναζήτηση για ένα ραδιοφωνικό σταθμό που δεν είχε ειδήσεις. Ήμουν δεσμώτης των ερτζιανών και δέσμιος των αυτοματοποιημένων ηλεκτρικών σημάτων ενός κεντρικού συστηματος ελέγχου κυκλοφορίας.

Αν μπορούσα να γίνω λίγο βέβηλος με την κατεστημένη σκέψη και τις συμβατικές πεποιθήσεις, θα έλεγα ότι το Πολυτεχνείο μαζί με τον ηρωϊκό Παναγούλη αποτελούν το συλλογικό άλλοθι ενός λαού που στο μέσο όρο έμεινε νωθρός και φοβισμένος έναντι των καταπιεστών του για 7 χρόνια. Κι αν είναι να μιλήσει κάποιος για αντίσταση, ας βγάλουμε το σκασμό κι ας ακούσουμε το Βασίλη Ραφαηλίδη, τον Αντρέα Λεντάκη και τους ανώνυμους καταδιωγμένους και βασανισμένους της χούντας. Οι εκφωνητές και οι όψιμοι αγωνιστές ας αρκεστούν στα κέρδη εξαργύρωσης. Ήδη, αυτά έφτασαν τα 40 σχεδόν χρόνια και η λευκή επιταγή της Μεταπολίτευσης έχει εξαντήσει το παρατράβηγμα όλων μας.

Κι έπειτα, η ανακήρυξη του ψευδοκράτους, που έπιασε στον ύπνο την αγωνιζόμενη ηγεσία και τον αδούλωτο λαό, είναι κι αυτή μια χειμερινή ευκαιρία να φρεσκάρουμε τα μνημόσυνα του καλοκαιριού: παραξικοπήματι και εισβολή πρόσχωμεν. Από τα δυο αυτά γεγονότα της σύγχρονης ιστορίας μας, ξεπήδησαν εκατοντάδες αντιστασιακοί, των οποίων την προσμονή και την οργή η Πολιτεία εξαργύρωσε με αναγνώριση, οικονομικής και άλλης φύσης. Ας μην παρεξηγηθώ: το ζήτημα δεν είναι αυτοί που αντιστάθηκαν, αλλά οι υπόλοιποι που κρύφτηκαν πίσω τους την κρίσιμη ώρα, αλλά και τα χρόνια που ακολούθησαν, καθιστώντας τους σύμβολο αυτού που δεν υπήρξε ποτέ: της δικής τους αντίστασης.

Και τέλος-τέλος, στα πιο πρόσφατα: ακούγοντας τις δηλώσεις των υποψηφίων δημάρχων της Κερύνειας, που μιλούσαν για την ανάγκη(;) συνέχισης(;) του αγώνα(;) για την πόλη τους, σκέφτηκα ότι η ρητορική της αντίστασης έχει διαποτίσει ακόμα και το ακροτελεύτιο κύτταρο του εγκεφάλου μας. Με αυτή, καθώς και με άλλες λέξεις-κλειδιά, συνεχίζουμε τον υποκριτικό μας διάλογο για δεκαετίες, ενώ οι παραδοχές και οι αποκαλύψεις των πραγματικών μας σκέψεων συνεχίζουν να λαμβάνουν χώρα πίσω από κλειστές πόρτες.

Τελικά, σκέφτηκα, καθώς άναβε πράσινο επιτέλους, το πρόβλημα μου με την άποψη που υποστηρίζει το “τζεινοι που τζει, τζι εμείς ποδα”, είναι ότι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, θα ξεμείνω με κάποιους από εσας στην από εδώ πλευρά του νησιού. Χαμογέλασα πίσω από το τιμόνι του οδηγού, πάτησα γκάζι και ξεχύθηκα στην άσφαλτο. Τι ειρωνεία: εγκατέλειπα την οδική αρτηρία που είχε αφιερωθεί στον Στρατηγό…

Βλαχοδήμαρχοι

2011-11-20T19:12:00.002+01:00

Προτού καλά-καλά οσμιστούμε τον αέρα των δημοτικών εκλογών, η κομματική αριθμητική μάς μπάφιασε τα μυαλά. Χ δήμοι, επί Ψ συνεργασίες, μείον οι άλλοι και όλο μαζί εις το Μαρί = 2013. Τις μέρες που ακολούθησαν την έκδοση του πορίσματος Πολυβίου, οι κομματικές ηγεσίες εμφανίζονταν ως μετανοημένες Μαγδαληνές που παπαγάλιζαν όλα αυτά τα πολιτικώς ορθά που σε κάνουν να θες να κοπανάς το κεφάλι σου στον τοίχο: «Λάβαμε τα μηνύματα», «Μια νέα εποχή έρχεται», «Θα γίνουμε δύναμη ευθύνης και αλλαγής». Στα αφτιά όσων παρακολουθούσαν, όλα αυτά ακούγονταν εύηχα και σωστά – πλην όμως διόλου πιστευτά. Όμως η προϊούσα κρίση της πολιτικής δεν είναι κάτι το αφηρημένο. Αντίθετα, είναι πολύ συγκεκριμένο και στην περίπτωσή μας έχει να κάνει με την ακατάσχετη πολυλογία που δεν προσφέρει λύσεις, αλλά μόνο ατάκες των 15’’ για το δελτίο ειδήσεων. Αλήθεια, ποιον νομίζουν ότι εντυπωσιάζουν με την ικανότητα να μιλούν συνέχεια χωρίς να λένε τίποτα;

Οι δημοτικές εκλογές εξελίσσονται σε ακόμα μία άσκηση άνευ στρατεύματος, όπως ονομάζουν τις ασκήσεις επί χάρτου στο στρατό. Σε πολλούς δήμους οι υποψηφιότητες είναι σάρκα εκ της σαρκός των κομματικών στρατών, άλλες ως λύσεις ανάγκης, άλλες ως εισαγωγικές εξετάσεις νέων αστέρων στο στερέωμα. Το πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξή τους, αλλά η αδιαφανής διαδικασία, η μονομερής επιβολή του εκλεκτού που προικοδοτείται αυτόματα με τις κομματικές ψήφους. Στ’ αλήθεια, τι έχει αλλάξει από τις παλαιοκομματικές και συναλλακτικές πρακτικές του παρελθόντος; Και γιατί να νιώσει κάποιος συμμέτοχος σε κάτι στο οποίο δεν λαμβάνει μέρος;

Από την άλλη πλευρά, δεν ιδρώνει το αφτί κανενός από την αποχή στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις. Και γιατί άλλωστε, αφού τα τσιμεντωμένα ποσοστά προσμετρώνται στα έγκυρα ψηφοδέλτια και όχι στον συνολικό αριθμό ψηφισάντων. Η διάχυση της αδιαφορίας απλώνεται σαν τεράστιος λεκές από μελάνι και στην τοπική αυτοδιοίκηση. Και εδώ είναι το πρόβλημα για το οποίο δεν μιλάμε ποτέ: ακόμα και με τους βέλτιστους υποψήφιους, με τα πιο δουλεμένα προγράμματα και τις καλύτερες των προθέσεων από τους άμεσα εμπλεκόμενους, όσο οι δημότες δεν αγαπούν την πόλη τους, το μικρόκοσμό τους, τότε το εκλογικό εγχείρημα δεν έχει κανένα νόημα. Κι αν οι εκλογές γίνονται για να πιάνουμε τον παλμό της κοινωνίας, ας τις καθιερώσουμε κάθε χρόνο για να μας φύγει ο καημός! Αναπόφευκτα, φτάνουμε στο σημείο της επικυριαρχίας του «δε βαριέσαι» που συνοδεύεται από την απαίτηση να παραδοθούν όλα στα πόδια μας, χωρίς κόπο ή έγνοια: καλές δημοτικές υπηρεσίες, έργα, χώροι στάθμευσης, αποτελεσματική διαχείριση αποβλήτων κλπ. Ωστόσο, αργά ή γρήγορα, έρχεται η ώρα που τα κακομαθημένα κωλόπαιδα παίρνουν τελικά αυτό που πραγματικά τους αξίζει.

Δίπλα σε αυτή τη διπολική διαταραχή πολιτικής συμπεριφοράς, θα πρέπει να μιλήσουμε κάποια στιγμή και για αυτή την αστεία ιστορία των δημάρχων των κατεχόμενων δήμων. Αν ισχύει η υποψία μου ότι απολαμβάνουν τα ίδια ωφελήματα με τους ομολόγούς τους των ελεύθερων δήμων, τότε νομίζω θα συμπληρωθεί η πολιτική σχιζοφρένεια. Σύμφωνοι, υπάρχουν πρακτικά ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν, αλλά, αδέρφια, πιάσαμε 40ετία με αυτή την ιστορία. Με μια αρμόδια υπηρεσία στο υπουργείο Εσωτερικών ή με άμισθους, τιμής ένεκεν, δημάρχους, θα χάναμε σε αγωνιστικότητα και λογική;

Νέα, γυναίκα, μόνη ψάχνει

2011-11-13T09:48:00.000+01:00

«-Πάμε για ρετσίνα το βράδυ;
-Μπα, έχω ραντεβού με τη νεωτερικότητα.»

Κυριάκος Συφιλτζόγλου, «Έκαστος Εφ’ Ω Ετάφη»

Ο τίτλος ανήκει νομίζω σε ταινία, αλλά η ουσία φανερώθηκε κρυστάλλινη μπροστά μου το περασμένο Σάββατο. Οι νέες γυναίκες της Κύπρου, τουλάχιστον ένα σημαντικό τους μέρος, για να αποφεύγουμε τις γενικεύσεις, περνούν τον κάβο των 30, όμορφες, μορφωμένες, δικτυωμένες και μόνες. Ίσως να φαίνεται παράδοξο να προσπαθώ να ρίξω ένα διερευνητικό βλέμμα από την άλλη όχθη, αλλά νομίζω η άσκηση έχει νόημα για αυτόν ακριβώς το λόγο.

Ακόμα κι αν η εικόνα που περιέγραψα στην προηγούμενη παράγραφο εδράζεται εν μέρει σε ένα στερεότυπο, εντούτοις περιέχει ένα κομμάτι κοινωνικής πραγματικότητας, που τρίβεται στη μούρη του καθενός μας. Βλέποντάς τες να ξεροσταλιάζουν ανά δυάδες σε καφετέριες και μπαρ και μετά να αποχωρούν χωριστά, αναρωτιέμαι ποιος είναι εκείνος ο συναισθηματικός νευρώνας που βρίσκεται σε διαρκή καταστολή ή ατροφία. Στο ζύγισμα δεν φαίνεται να χάνουν πουθενά: στην κοινωνική παιδεία, στη φροντίδα του εαυτού τους, στο υπόβαθρο της προσωπικότητάς τους. Κι ακόμη, ευτυχήσαμε να ανήκουμε σε μια γενιά που έζησε και ταξίδεψε στο εξωτερικό στα χρόνια της νεότητάς μας. Ο κόσμος μάς ανήκε, ή τουλάχιστον μια τέτοια υπόσχεση είχε γίνει κάποτε πιστευτή.

Με την επιστροφή στην ξηρή πραγματικότητα της Κύπρου, οι παλιές καλές κοινωνικές συμβάσεις επιστρέφουν υπονομευτικές, σαν ηλικιωμένες θείες που ξέρουν ένα και μόνο μονότονο λογύδριο. Οι ψίθυροι πίσω από την πλάτη και οι συγκαταβατικές ματιές λειτουργούν πολλαπλασιαστικά στην αγωνία της αναζήτησης. Μα η αλήθεια είναι ότι κανείς μας δεν ξέρει ποια είναι η τελευταία τους σκέψη το βράδυ πριν κοιμηθούν – ασφαλισμένες σε διαμερίσματα με αισθητική ΙΚΕΑ, έχουν βάλει ένα «τικ» δίπλα σε κάθε κουτάκι του checklist, αλλά η σούμα δεν βγαίνει. Ένα «γιατί» πλανιέται πάνω από τη Λευκωσία…

Από την άλλη πλευρά, η κατάσταση δεν είναι καλύτερη, αλλά είναι κάπως διαφορετική. Οι άντρες της ηλικίας μου, ξανά με τον αστερίσκο της γενίκευσης, βρίσκουν καταφύγιο στην πρωτόγονη ασφάλεια της αγέλης. Champions League, μπίρες, futsal μια φορά την εβδομάδα και ομαδικές έξοδοι διαγράφουν έναν αέναο κύκλο κοινωνικής ύπαρξης που παραπλανητικά ποζάρει ως αειφόρος. Μέσα στη σιγουριά της ομάδας ή στη λιτότητα των εθιμικών κανόνων της αντρικής φιλίας, τα μεγέθη μπορούν να σμικρυνθούν και τα αδιέξοδα και η διάνυση μιας συναισθηματικής ερήμου να γίνουν κάπως πιο υποφερτά. Μα η υποψία μου είναι ότι κι αυτές οι λύσεις είναι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, σαν σβήσουν τα φώτα.

Σαββατιάτικες σκέψεις, πρώτες ώρες Κυριακής, η κούραση και τα τελευταία ποτά μού είχαν θολώσει λίγο το μυαλό και απάντηση δεν βρήκα.

Ο Νικόλας Κυριάκου ψάχνει τους ποιητές μιας σκληρής εποχής.

2011-11-08T18:12:00.000+01:00

Soy,
Soy lo que dejaron,
soy toda la sobra de lo que se robaron.
Un pueblo escondido en la cima,
mi piel es de cuero por eso aguanta cualquier clima.
Soy una fábrica de humo,
mano de obra campesina para tu consumo
Frente de frio en el medio del verano,
el amor en los tiempos del cólera, mi hermano.
El sol que nace y el día que muere,
con los mejores atardeceres.
Soy el desarrollo en carne viva,
un discurso político sin saliva.
Las caras más bonitas que he conocido,
soy la fotografía de un desaparecido.
Soy la sangre dentro de tus venas,
soy un pedazo de tierra que vale la pena.
soy una canasta con frijoles ,
soy Maradona contra Inglaterra anotándote dos goles.
Soy lo que sostiene mi bandera,
la espina dorsal del planeta es mi cordillera.
Soy lo que me enseño mi padre,
el que no quiere a su patria no quiere a su madre.
Soy América latina,
un pueblo sin piernas pero que camina.

Tú no puedes comprar al viento.
Tú no puedes comprar al sol.
Tú no puedes comprar la lluvia.
Tú no puedes comprar el calor.
Tú no puedes comprar las nubes.
Tú no puedes comprar los colores.
Tú no puedes comprar mi alegría.
Tú no puedes comprar mis dolores.

Tengo los lagos, tengo los ríos.
Tengo mis dientes pa` cuando me sonrío.
La nieve que maquilla mis montañas.
Tengo el sol que me seca  y la lluvia que me baña.
Un desierto embriagado con bellos de un trago de pulque.
Para cantar con los coyotes, todo lo que necesito.
Tengo mis pulmones respirando azul clarito.
La altura que sofoca.
Soy las muelas de mi boca mascando coca.
El otoño con sus hojas desmalladas.
Los versos escritos bajo la noche estrellada.
Una viña repleta de uvas.
Un cañaveral bajo el sol en cuba.
Soy el mar Caribe que vigila las casitas,
Haciendo rituales de agua bendita.
El viento que peina mi cabello.
Soy todos los santos que cuelgan de mi cuello.
El jugo de mi lucha no es artificial,
Porque el abono de mi tierra es natural.

Tú no puedes comprar al viento.
Tú no puedes comprar al sol.
Tú no puedes comprar la lluvia.
Tú no puedes comprar el calor.
Tú no puedes comprar las nubes.
Tú no puedes comprar los colores.
Tú no puedes comprar mi alegría.
Tú no puedes comprar mis dolores.

Você não pode comprar o vento
Você não pode comprar o sol
Você não pode comprar chuva
Você não pode comprar o calor
Você não pode comprar as nuvens
Você não pode comprar as cores
Você não pode comprar minha felicidade
Você não pode comprar minha tristeza

Tú no puedes comprar al sol.
Tú no puedes comprar la lluvia.
(Vamos dibujando el camino,
vamos caminando)
No puedes comprar mi vida.
MI TIERRA NO SE VENDE.

Trabajo en bruto pero con orgullo,
Aquí se comparte, lo mío es tuyo.
Este pueblo no se ahoga con marullos,
Y si se derrumba yo lo reconstruyo.
Tampoco pestañeo cuando te miro,
Para q te acuerdes de mi apellido.
La operación cóndor invadiendo mi nido,
¡Perdono pero nunca olvido!

(Vamos caminando)
Aquí se respira lucha.
(Vamos caminando)
Yo canto porque se escucha.

Aquí estamos de pie
¡Que viva Latinoamérica!

No puedes comprar mi vida.

(Μπράβο ρε Βερόνικα....)

Μονότονα κυπριακά

2011-11-06T17:17:00.000+01:00

Γιατί θυμούνταν που κι αυτοί ήσαν Έλληνες―
Ιταλιώται έναν καιρό κι αυτοί·
και τώρα πώς εξέπεσαν, πώς έγιναν,
να ζουν και να ομιλούν βαρβαρικά,
βγαλμένοι ―ω συμφορά!― απ' τον Ελληνισμό.

Κ.Π. Καβάφης, «Ποσειδωνιάται»

Δεν έλειψα πολύ, όμως για κάποιο λόγο ένιωθα ότι μεσολάβησε καιρός. Στη σκάλα του αεροπλάνου, με υποδέχονταν ένα πλάγιο φως, μαζί με τη μυρωδιά θάλασσας που ανακατευόταν γλυκά με αυτή της κηροζίνης. Λίγα βήματα πιο πέρα, στην αίθουσα παραλαβής των αποσκευών με έβρισκαν σαν σφαίρες οι λέξεις των ανθρώπων. Κατάλαβα ότι γυρνούσα σε μια Κύπρο που όσο εγώ άλλαζα, εκείνη παρέμενε πεισματικά κολλημένη στον παλιό κακό εαυτό της.

Μια ματιά στις εφημερίδες της ημέρας με έφερε αντιμέτωπο με το ιδιότυπο λεξιλόγιο, το οποίο δημιουργήθηκε στη διάρκεια δεκαετιών, για το Κυπριακό. Κι όμως, για να συνεννοηθούμε, χρειάζεται ακόμα να κάνουμε χίλιες παρεκβάσεις ρωτώντας: «Τι εννοείς με αυτό;». Αντιμέτωπο, επίσης, με τη σεξουαλική πείνα και τη διαστροφή των κατοίκων της νήσου, βγαλμένη από μεσαιωνικά συγγράμματα – oι παλιοί βισκόντηδες και ρηγάδες ήταν πλέον μυστήριοι γιατροί επιλήψιμων μεθόδων. Κι ακόμη, με το τυφλό οπαδιλίκι που συντηρεί και συντηρείται από την ατιμώρητη βία και που καθιστά σώβρακα και φανέλες μονοπωλιακά ζητήματα συζήτησης. Και με τα ψήγματα μιας ναρκισσιστικής ψευδοεστέτ μειοψηφίας που, μονόφθαλμη και μυωπική, περιφέρει τη μετριότητά της ανάμεσα στους ιθαγενείς. Τις μέρες εκείνες ένας πλημμελής μπάτσος έπαιρνε προαγωγή και δύο φιγούρες, που είχαν επειγόντως ανάγκη μιας επίσκεψης σε κομμωτήριο, πλακώνονταν δημοσίως για το φυσικό αέριο. Κι όμως, το 2011 έφερε μαζί του μύριες αλλαγές και φεύγοντας θα έχει παρασύρει μαζί του δικτάτορες, ερείπια, ανθρώπους, οικονομίες. Εκεί έξω ο κόσμος συγκλονιζόταν από το βόμβο των μηχανών της Ιστορίας, αλλά τίποτα από αυτά δεν φαινόταν να φτάνει εδώ – ούτε στα απόνερα της ιστορίας δεν μπορούμε να εγγράψουμε αξίωση.

Πάλευα να συντονίσω τα συναισθήματά μου και τις σκέψεις μου. Ένιωθα βαθιά δεμένος με αυτό το χώμα, με το χρώμα που ορίζει τον ορίζοντα. Με συγκινούσε, σαν να ’ταν άνθρωπος δικός, ο ήχος της διαλέκτου: χόρταινα πάντα τα διπλά σύμφωνα, τους συριστικούς της ήχους, τις μπασταρδεμένες της λέξεις. Όμως, ταυτόχρονα, ένα κύμα αποστροφής σηκωνόταν κάθε φορά που ερχόμουν αντιμέτωπος με την αμορφωσιά και την αγένεια που πλασάρονται αυτάρεσκα ως νόρμες συμπεριφοράς. Μια ιερή αγανάκτηση με θόλωνε, όσο δεχόμουν το βιασμό της λογικής, του αυτονόητου, της ομορφιάς.

Κι ύστερα, οι σκέψεις. Το θέμα δεν είναι να αποζητάς τη φυγή, την ηρωική έξοδο στην Εσπερία. Όσο κι αν η αυτοεκπλήρωση σε οδηγεί δυτικά, η ρίζα βρίσκει το δρόμο στα τυφλά για να γυρίσει. Γιατί, λοιπόν, δεν στεριώνει εδώ η αλληλεγγύη, η αίσθηση του μέτρου, η ευθύνη, η αγάπη για την ομορφιά; Πόσα βασίλεια εγωισμών χωράνε στο νησί μας; Ξέρω, η πλειοδοσία κριτικής από μόνη της δεν ωφελεί αλλά, διάολε, από κάπου πρέπει να ξεκινήσουμε.

Τριάντα +2

2011-10-30T08:00:00.000+01:00

Κιὅλα τοῦτα εἶναι παλιὲςἱστορίες ποὺ δὲν ἐνδιαφέρουν πιὰ κανέναν
δέσαμε τὴν καρδιά μας καὶ μεγαλώσαμε.

Γ. Σεφέρης, Piazza San Nicolo

1979. Οκτωβρίου 28η. Γιορτές, σημαίες, παρελάσεις. Καβάλα: το πρώτο φως. Αχός θαλασσινός, ίσκιος απ’ το Παγγαίο. Χέρια τραχιά, αληθινά κι αγαπημένα. Εκείνη, μάλλον άμαθη. Λέει πως μεγαλώσαμε μαζί. Ένας λώρος που μας ενώνει μέσα στα χρόνια. Μετά, ταξίδι εδώ. Ανελέητο φως, νέες λαλιές. Οι πρώτες λέξεις. Χώμα και ιδρώτας. Αγάπη παντού. Το μάθημα του κόσμου. Καινούργια όλα, σώματα, μυρωδιές, εικόνες. Οι πρώτες αναμνήσεις, οι πρώτες συνειδήσεις. Αλμυρές γεύσεις, μια ζέστη που καθηλώνει. Ονόματα. Τα πρώτα αστεία, παλιές κασέτες. Ύστερα, σχολείο. Αντώνης, Χρήστος, Μάρκος, Πασχάλης, Νικόλας. Περίεργο, ακόμα θυμάμαι. Ώρες στην αυλή. Το βλέμμα μιας δασκάλας. Αναγνωστικά και τετράδια, τμήμα Στ’ 2. Ενδιάμεσα, ένα βρέφος – αίμα κοινό. Αλλαγή, γυμνάσιο. Μια πόρτα πίσω κλείνει. Ο θόρυβος, χρόνια μετά. Κάποιος ρωτά στα σοβαρά: «Τι θες να γίνεις;». Τα χρόνια σαν σφαίρα, μόνο μια μέρα. Παγκύπριο. Σκιές βαριές, ψίθυροι σε άδειους διαδρόμους, διαδηλώσεις. Το πρώτο φιλί. Μια φωτιά που με κόβει στη μέση. Προσωπική επανάσταση, μόνο θύμα της εγώ. Σεφέρης, ιστορία και - ποιος να το ’λεγε - μαθηματικά: ο κόσμος αρχίζει να αποκτά νόημα. Ο χρόνος κυλά, εξετάσεις, το άχθος της επιλογής. Trainspotting: διάλεξε αυτό, διάλεξε εκείνο. Ένας στίχος από τα Υπόγεια Ρεύματα, μια άνοιξη στο «Εναλλάξ». Καλοκαίρι, ανεμελιά και ελαφρότητα. Με την ψιλή, πύλη στρατοπέδου, μια φωτογραφία από τότε. Ο καιρός μπουσουλάει, παραγγέλματα, αγγαρείες, ασκήσεις, ποδαρίλα, ανοησίες, G-3. Μια μαύρη τρύπα μάς ρουφάει μανιασμένα, μα εμείς ζούμε. Fast-forward δυο χρόνια, Σεπτέμβρης, εγώ είμαι πια ένας άλλος. Παπάφη 23, 3ος όροφος, ο ήλιος στον Θερμαϊκό. Τρύπες, Μάλαμας και Red hot chilly peppers. Αλκοόλ, σεξ, πάρτι, ουρές στη γραμματεία, φίλοι για πάντα, Ιανός. Μια άλλη Εκείνη. Δέσμιος της ιστορίας μας, ακόμα. Διά την αγάπην σαλός. Πού έχω κάνει λάθος; Ρακόμελα στο Μπιτ Παζάρ κι αλμύρα στο Αιγαίο. Γέλια, φιλιά, ούζα. Δεκέμβρης, χειμωνιάτικη λιακάδα. Πτυχίο κι επιστροφή. Οι νέοι φίλοι. Δημοψήφισμα, μειοψηφία. Λες να το κουβαλήσουμε για χρόνια σαν ήττα; Δικαστήρια, χαρτούρα, πρώτες εμφανίσεις. Κανένα νόημα. Leiden - το πρώτο ταξίδι γι’ αλλού. Πού να ’ξερα! Διάβασμα, τσιγάρα που αλλάζουν χέρι, χιόνι και συννεφιασμένες Κυριακές. Ένα ανοιγόκλεισμα των ματιών, ένα τατουάζ και τέλος. Δουλειά, σοβαρές μάσκες κρύβουν ρηχά κωλόπαιδα. Το ελάττωμά μου; Τα παίρνω όλα πολύ στα σοβαρά. Έξοδος κινδύνου, επιτέλους κάτι ενδιαφέρον. Διάλειμμα απ’ όλα, δυσεξήγητη επιμονή σε σχέσεις που δεν δουλεύουν. Καινούργιοι δαίμονες μου κυριεύουν το κεφάλι. Γράψιμο, σβήσιμο, βιβλία, αίτηση. Καινούργια αρχή, μα τα χρόνια βαραίνουν. Φλωρεντία, ζυμαρικά και κιάντι. Κεφάλι βαρύ, ποιος είμαι; Ο καιρός: «σαν τον αφρό στα δάκτυλα του ναύτη». Τηλεφωνήματα, μια γνώριμη φωνή. Αυτοϋπονόμευση, ανασυγκρότηση κι έξω λιακάδα. Μια βόλτα στον Άρνο, μέχρι τον πύργο του San Nicollο - η προμετωπίδα. Ο αφηγητής επιστρέφει.

Σκυτάλη

2011-10-26T12:02:00.002+02:00

2013

2011-10-24T21:52:00.003+02:00

American diaries

2011-10-23T13:47:00.000+02:00

Η απόσταση κάνει καλό. Καθένας μας θα ήταν καλό να ταξιδεύει. Όσο γίνεται πιο μακριά από την Κύπρο. Ένα ιδανικό σχέδιο ταξιδιών θα ξεκινούσε από την Ελλάδα – ένα ήσυχο ελληνικό νησί. Πυρποληθείτε στο Αιγαίο, την αρχαία μας μήτρα, το γαλάζιο και το φως που μας ταξιδεύουν αιώνες τώρα μες στο χρόνο. Ξεχάστε τους ανόητους που έκαναν την Ελλάδα συνώνυμη με την ακρότητα, τη φαυλότητα και το φαιό. Διαλέξτε το τοπίο και τη γλώσσα: αυτά μας συνέχουν πιο ουσιαστικά και πιο βαθιά από όλα τ’ άλλα. Εδώ είναι ο τόπος της διαρκούς επιστροφής, του αρχαίου νόστου που φέρνει μαζί του εκείνον τον απροσδιόριστο πόνο.

Θα έβαζα σίγουρα στο σχέδιο την Κωνσταντινούπολη. Να σταθεί κανείς στη μέση της Ιστικλάλ και να δει εκείνο το χείμαρρο ανθρώπων να ξεχύνεται προς τα πάνω του. Να γυρίσει προς την αντίθετη πλευρά και να δει το ίδιο ποτάμι σε ανάστροφη πορεία. Να καταλάβει το μέγεθος αυτής της χώρας. Μετά, να πάει για ένα σερμπέτι, ένα μπακλαβά – η απελευθέρωση από τις εμμονές ας συνοδεύεται και από λίγη παραπάνω ζάχαρη για να μετριάζει η γεύση της διάψευσης. Ενατένιση στον Βόσπορο, πουκάμισο ανοικτό, αρχές φθινοπώρου, γαλήνη.

Κι ύστερα, για μέρη πιο μακρινά, μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, διαλέξτε ελεύθερα, το σκηνικό θα είναι το ίδιο πάνω κάτω: κεντρική πλατεία, καθεδρικός ναός, πολιτειακό μέγαρο, ένα σημάδι –τουλάχιστον– της Αναγέννησης. Μια ομορφιά δηλαδή για να παίρνουμε μια γεύση Διαφωτισμού. Κι ύστερα, ίσως, εκτός Ευρώπης, στους τρίτους, τέταρτους, στους αλλιώτικους κόσμους. Ακριβώς για να συνειδητοποιούμε ότι είμαστε εξαιρετικά τυχεροί για το γεγονός ότι γεννηθήκαμε ως προνομιούχοι: καθαρό νερό, ηλεκτρικό, εκπαίδευση, ίντερνετ, δημοκρατία, ο κατάλογος είναι μακρύς. Για την πλειοψηφία των ανθρώπων κάποια ή όλα από αυτά δεν είναι αυτονόητα, ούτε κατακτημένα. Έτσι αποκτά κανείς μια αίσθηση μέτρου, σου δίνεται η ευκαιρία να ταπεινωθείς, να αξιολογήσεις αυτό που έχεις, να σκεφτείς τι θες και μπορείς να αλλάξεις στον κόσμο σου ή, ακόμα πιο δύσκολα, στον εαυτό σου.

Κι ύστερα, μια Νέα Υόρκη, για να πηδήξεις και εσύ στη δίνη της δημιουργίας, της εκμηδένισης, της κατανάλωσης, της αποθέωσης και του τίποτα. Για να αντιληφθεί κανείς ότι είναι σαν εκείνους τους πορσελάνινους ηλιόσπορους του Wei, ένας μέσα σε δισεκατομμύρια άλλων, με άπειρες διαφορές, ωστόσο, ένας μέσα σε ένα ωκεανό άλλων ομοίων. Πεπερασμένος, κι όμως μοναδικός. Παντοδύναμος, αλλά με ημερομηνία λήξης.

Για μετά, ο προορισμός είναι ελεύθερος. Όπως κι ο ταξιδιώτης, πια...

Ανθρώπινα δικαιώματα: για ποιους;

2011-10-16T14:23:00.000+02:00

Οι συζητήσεις για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κύπρο, στις οποίες κατά καιρούς γίνομαι μάρτυρας (με τη διττή σημασία του όρου) είναι εξόχως αποκαλυπτικές. Μέσα από αυτές αναδεικνύονται με τον πιο ξάστερο τρόπο τα ασφυκτικά όρια ενός συγκεκριμένου είδους συζήτησης στον τόπο μας, που κινείται ανάμεσα στον αναγωγικό εμπειρισμό και τον σεμνότυφο ρατσισμό. Δυστυχώς, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο η συζήτηση αυτή διεξάγεται με τη συνεπικουρία των διαθλαστικών φακών που μας επιβάλλει η τουρκική κατοχή. Στις σχεδόν τέσσερις δεκαετίες που έχουν μεσολαβήσει από την εισβολή, η αντίληψη και η κατανόηση των ζητημάτων που αναφέρονται στα ανθρώπινα δικαιώματα εγγράφονται αποκλειστικά στον ορίζοντα του μανιχαϊσμού: καλό/κακό, άσπρο/μαύρο, θύτες/θύματα. Μοιραία κάθε τέτοια συζήτηση καταλήγει στα του Κυπριακού, και ακόμη πιο συγκεκριμένα στην παραβίαση των περιουσιακών δικαιωμάτων, στερώντας ταυτόχρονα την ευκαιρία για την ανάδειξη και ανάλυση άλλων ζητημάτων. Σαν μια ακατανίκητη δίνη, το Κυπριακό μας τραβάει όλο και πιο βαθιά μέσα του, αναδιαμορφώνοντας τον εγκέφαλο ώστε να αντιλαμβανόμαστε και να ερμηνεύουμε τα πάντα μέσα από αυτό.

Μία από τις αιτίες για αυτό είναι η νομικίστικη προσέγγιση που έχει επιβληθεί από τις πολιτικές ελίτ, μια συγκεκριμένη ομάδα «έγκριτων» δικηγόρων και την αναπαραγωγή της από τα περισσότερα κόμματα και ΜΜΕ. Αναπόφευκτα, η επίδραση κάνει φανερά τα σημάδια της. Από την άλλη κάθε απόπειρα να μιλήσει κάποιος για άλλα ζητήματα, όπως η αναγκαιότητα για τη διαρκή και ουσιαστική εκπαίδευση των σωμάτων ασφαλείας σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η προστασία μειονοτικών ομάδων, η τήρηση των διεθνών υποχρεώσεών μας απέναντι στους μετανάστες, η εκρίζωση του trafficking και ο έλεγχος της κρατικής δράσης με κύριο κριτήριο τα ανθρώπινα δικαιώματα, αντιμετωπίζεται στην καλύτερη περίπτωση με αδιαφορία. Συχνότερο φαινόμενο είναι μια μηχανική αντίδραση που προδίδει και τα στερεότυπα στη σκέψη: τα νέα θέματα αντιμετωπίζονται ως ύποπτος κοινωνικός εισοδισμός και νόθευση του μόνου αληθινού αγώνα που έχει αξία, δηλαδή για το Κυπριακό.

Η όποια εκφορά γνώμης που αφίσταται της πλειοψηφούσας κατατάσσεται αυτομάτως στις αιρετικές και συνδέεται με ποικιλώνυμες μη κυβερνητικές οργανώσεις, που στα μάτια των πολλών έχουν ταυτιστεί με τη γραφικότητα και το περιθώριο. Αν και η στάση αυτή αδικεί ποικιλοτρόπως, οι ίδιες οι οργανώσεις φαίνονται να απολαμβάνουν την ηδονή της μειοψηφίας και να βολεύονται στο ρόλο αυτό. Για τους συνομιλητές σου, καθίστασαι πολύ μοντέρνος, πολύ ανοικτός, πολύ Ευρωπαίος και σίγουρα πολύ αφελής για να μην αναγνωρίζεις τις κοινωνικές συμβάσεις και τη συνθλιπτική υπενθύμιση των πραγματικοτήτων στην ίδια σου τη χώρα.

Κι όμως, όπως μαρτυρά η πρακτική σε διάφορες χώρες, αυτό που φαίνεται να μπορεί να κάνει τη διαφορά σε μια χώρα δεν είναι μόνο η έκδοση συστάσεων, αναφορών και επικριτικών ανακοινώσεων. Αυτό που χρειάζεται είναι συστηματική και στοχευμένη δουλειά σε ένα θέμα με πρακτικές κυρίως δράσεις. Αν μπορέσουν οι διάφορες οργανώσεις να αναδιαμορφώσουν το ρόλο τους, ώστε να ασχοληθούν με τις βασικές αιτίες και τα κενά στην προστασία τους, τότε και το ισοζύγιο θα γύρει προς τη θετική πλευρά και οι αντιλήψεις πολλών θα κλονιστούν. Με σιγουριά θα έλεγα ότι και το ίδιο το αντικείμενο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα ξέφευγε από τον ασφυκτικό εναγκαλισμό της δικαστηριοποίησής τους και θα μετατρεπόταν σε καθημερινή, πρακτική και ουσιαστική κοινωνική παρέμβαση. Βέβαια, η συνθήκη αυτή από μόνη της δεν είναι ικανή για να ανατρέψει το κλίμα. Αλλά, από την άλλη και η έλλειψή της απλά το συντηρεί...

Χωρίς τίτλο ρε φίλε

2011-10-10T21:17:00.001+02:00

Σε μια στιγμή επιφοίτησης, ενός φωτεινού διαλείμματος, τα κατάλαβα όλα. Ακούγοντας τους να μιλούν, όλοι τους έπασχαν από το ίδιο σύνδρομο: θα ήθελαν να είναι κάποιοι άλλοι. Ο Πρόεδρος ως Αναστασιάδης, ο Αναστασιάδης ως Ομήρου, ο Ομήρου ως παπάς του 50, ο Αρχιεπισκοπος ως Πρόεδρος, ο Πρόεδρος ως Αναστασιάδης, ο Αναστασιάδης ως Ομήρου, ο Ομήρου ως παπάς του 50, ο Αρχιεπισκοπος ως Πρόεδρος. Και ξανά από την αρχή, σαν το "a rose is a rose is a rose". Τρέχα γύρευε όμως να εξηγήσεις Γερτρούδη Στάϊν στην πολιτική ελίτ μας... A propos, αναζητήστε στην (απαρχαιωμένη) ιστοσελίδα της Βουλής, που από τα πολλά χρώματα που έχει είτε ο σχεδιαστής της είχε πάρει LSD όταν την έφτιαχνε είτε άφησε το 3χρονο παιδάκι του να την ετοιμάσει, τα βιογραφικά σημειώματα των 56 εθνοπατέρων μας για να ανακαλύψετε τις τρομερές σπουδές τους. Εντάξει, ντιαρ αναγνώστες, ίσως να είμαι ελιτιστής κάποιες φορές, αλλά με το χέρι στην καρδιά: θα έδινε κανείς σας μερικές χιλιάδες ζεστά ευρωπουλάκια ως μισθό σε μερικούς από αυτούς;

Λοιπόν, γνωρίζω και λίγο από αλάνα. Αν θέλετε απλά και μεστά νοήματα, ας πούμε κάτι άλλο: αυτή την παπαριά με το νεο-οθωμανισμό και τους νεο-σουλτάνους ποιος την πρωτοείπε και την επαναλαμβάνουν όλοι; Μια ματιά να ρίξει κανείς στο χώρο επέκεινα της Δεξιάς, θα δει ότι οι φράσεις αυτές είναι το νέο τρεντάκι της εποχής, ωστόσο τόσο κοινότυπες όσο ένα τατουάζ κινέζικου ιδεογράμματος. Ο Πρόεδρος, πάλι, πως στοδιάλο την ψώνισε; Όποιος κι αν είναι ο εμπνευστής τους πάντως, πρέπει να ομολογήσω ότι τα κατάφερε καλά. Ο νεο-οθωμανισμός έχει στογγυλοκαθίσει στο πολιτικό μας λεξιλόγιο, κι αμφιβάλλω αν υπάρχει εκεί έξω έστω κι ένας που να ‘ναι καλά στα μυαλά του να μας πει πως ήταν και τι σημαίνει ο παλαιο-οθωμανισμός για να βγάλουμε άκρη, τι κατά συνέπεια, δηλώνει ο επίγονός του.

Συνέπεια είπα, και για κάποιο λόγο όποτε σκέφτομαι αυτή τη λέξη, μου έρχεται στο νου ο τιτάνας του πολιτικού μας συστήματος, ο ακλόνητος βράχος, ο απαρασάλευτος ογκόλιθος πατριωτικής υπευθυνότητας και ακάματης αντίστασης (eat my dust, Πιτσιλλίδη) που ακούει στο όνομα ΔΗΚΟ. Τις τελευταίες μέρες πρέπει να έχω ακούσει από τα χείλη των εκπροσώπων του τόσες πολλές φορές τις λέξεις ευθύνη, υπευθυνότητα, δικαιοσύνη, ανάληψη που στο τέλος θα πειστώ ακόμα κι εγώ, ο ορκισμένος εχθρός τους, για τις ειλικρινείς τους προθέσεις. Η μεταφυσική αλήθεια όμως είναι μια, ενιαία, αδιαίρετη και ελληνική, σαν την Κύπρο την οποία φαντασιώνεται ο αρχιεπίσκοπός μας και ακόμα 600 χιλιάδες συμπατριώτες μας: κάθε φορά που ένας δηκοϊκός λέει τη λέξη συνέπεια, ένα τασάκι απογειώνεται από τον τέταρτο της Πινδάρου.

Είμαι σίγουρος το πιάσατε το υπονοούμενο, την τινάξατε την αχλαδιά, το αντιληφθήκατε το καλολογικό στοιχείο που προοιωνίζεται το επόμενο θέμα. Θα έγραφα για την αδηφάγο Δεξιά που έχει βαλθεί να εξηγήσει το οθωμανικό επί της πράξεως στο ΑΚΕΛ, χωρίς αναισθητικό και σίγουρα χωρίς αιδώ, αλλά και μόνο στη σκέψη ότι θα συμφωνήσει μαζί μου όλη η μπετόν-αρμέ ιντελιγκέντσια του κόμματος και δη ο καμαρωτός, ευθυτενής και αγέλαστος, σαν σοβιετικός φρουρός στο μαυσωλείο του Λενιν, εκπρόσωπος του, είναι η αλήθεια, ξενερώνω. Άντε μετά να περιμένεις αποκατάσταση, 70 χρόνια μετά. Προτιμώ το εδώ και τώρα και ναι ρε πούστη μου, το παραδέχομαι αλήθεια, γουστάρω να βλέπω Πέτρα, Χριστοφίδη και Γεωργιάδη σε τρυφερά ενσταντανέ στο πλατώ της TV με βρωμόλογα που αναφέρονται σε φασίστες και κομμουνισμό, κάτι σαν το Goodbye Lenin, αλλά στο πιο τσοντέ. Πουτάνα εφηβεία, μου γάμησες την αισθητική.

Τέσπα, καληνύχτα...

Ποια είναι η επικίνδυνη: η Πάνω ή η Κάτω;

2011-10-09T15:58:00.000+02:00

Άλλη πολιτική ατζέντα

2011-10-09T09:53:00.000+02:00

Οι μέρες κρίσης και απογοήτευσης που ζούμε δεν πρέπει να μας κρατήσουν δέσμιους στη στασιμότητα του παρόντος. Η έκρηξη στο Μαρί, με τη συνταρακτική απώλεια συνανθρώπων μας, το σοβαρό οικονομικό πλήγμα και την απογύμνωση της κρατικής μηχανής είναι φυσικό να ενεργούν ως διαψεύσεις και ματαιώσεις σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο. Όμως αυτή την ώρα οφείλουμε να ανασυνταχθούμε και να βγούμε από τη δίνη που σήμερα φαίνεται να μας τραβάει όλο και πιο βαθιά στο τέλμα.

Μπορούν οι οργανωμένοι σχηματισμοί να αφουγκραστούν την περίσταση και να αδράξουν την ευκαιρία για να ανασυνταχθούν πολιτικά; Οι περισσότεροι από αυτούς πάσχουν πολλαπλώς: σε επίπεδο ποιότητας πολιτικού προτάγματος, ανθρώπινου δυναμικού, προγραμματικής συγκρότησης. Οι ελλείψεις αυτές πλαισιώνονται από την αδυναμία να ξεφύγουν από τη μονοδιάστατη πρόσληψη της ύπαρξης του κυπριακού κράτους. Η ρητορική τους έχει ρίξει άγκυρα σε παρελθοντικά σχήματα και αδυνατεί να προσλάβει τη θέση της Κύπρου στο παρόν και να προβάλει πειστικά την πορεία της στο μέλλον. Η αδυναμία αυτή διαχέεται σε όλα τα επίπεδα και τις εκφάνσεις: στο Κυπριακό, την οικονομία, τα ζητήματα εσωτερικής διακυβέρνησης.

Σήμερα όσο ποτέ προηγουμένως ο τόπος μας χρειάζεται να ακούσει μια συγκροτημένη πρόταση διακυβέρνησης. Που να μπορεί να δώσει προοπτική και να κινητοποιήσει τις φιλοπρόοδες και παραγωγικές δυνάμεις της κοινωνίας. Αυτό που με βεβαιότητα δεν χρειαζόμαστε είναι έναν μελλοντικό Πρόεδρο που θα εκλεγεί για να εμπλακεί στη μικροδιαχείριση του κράτους. Αυτό που με σιγουριά απαιτείται είναι ρήξη με το παρελθόν: ρήξη με την πολιτική πρακτική του, ρήξη με τις μεθόδους και την οπισθοδρομικότητά του, ρήξη με το πεπαλαιωμένο σύστημα αναφορών του.

Χρειαζόμαστε μια νέα ατζέντα για τις επόμενες δεκαετίες: παιδεία, ανάπτυξη, περιβάλλον. Στα τρία αυτά ζητήματα θα κριθεί το μέλλον του τόπου. Η παιδεία δεν αναφέρεται τυχαία πρώτη. Το μεγαλύτερο, αλλά συγχρόνως λιγότερο προβεβλημένο κεφάλαιο της χώρας μας, είναι οι δημιουργικοί και εργατικοί άνθρωποί της. Σήμερα, η Κύπρος οφείλει να σχεδιάσει μια πολιτική παιδείας που να ξεφεύγει από το μαρασμό και τη μικροπολιτική των μεταρρυθμίσεων και τον φατριαστικό συντεχνιασμό. Υπάρχει ανάγκη σχεδιασμού και υποστήριξης μιας μακρόπνοης πολιτικής που θα αναδείξει και θα κρατήσει στην Κύπρο τη γνώση, που θα τη συνδέσει με την αγορά και τις τοπικές ανάγκες και που θα την καταστήσει κεντρικό κόμβο εκπαίδευσης στην περιφέρειά μας.

Μέσα στις συνθήκες οικονομικής ύφεσης, η Κύπρος οφείλει να προσανατολίσει τις οικονομικές της πολιτικές με σκοπό να ξαναφέρει την οικονομία σε τροχιά ανάκαμψης και αειφορίας. Τουρισμός, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, πράσινη ανάπτυξη είναι οι τρεις πυλώνες στους οποίους η χώρα οφείλει να επικεντρωθεί ώστε να εξασφαλίσει με συστηματικό τρόπο τη βιωσιμότητα και την κερδοφορία τους και να μην αναμένει τυχαίες αλλαγές στο διεθνές στερέωμα για να επωφεληθεί από αυτές, ούτε και να συναρτά την αλλαγή μόνο από την πιθανή ανακάλυψη κοιτασμάτων φυσικού αερίου.

Η πράσινη ανάπτυξη αποτελεί τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στο χώρο της οικονομίας και του περιβάλλοντος. Πέρα από την κατάσταση ενεργειακής κρίσης στην οποία περιήλθε ο τόπος, οφείλουμε να στοχαστούμε και τις βραχυπρόθεσμες προβλέψεις των επιστημόνων για το περιβάλλον. Ο σημερινός τρόπος ζωής μας στο νησί είναι εξαιρετικά ενεργοβόρος και το αποτύπωμα του καθενός από εμάς στο περιβάλλον έχει διαρκείς και μακροχρόνιες επιπτώσεις. Η επόμενη μεγάλη πρόκληση που θα κληθούμε, εμείς και η επόμενη γενιά, να αντιμετωπίσουμε στις επόμενες δεκαετίες είναι η ίδια η φυσική μας παρουσία στο νησί. Στον τομέα αυτό οφείλουμε να σχεδιάσουμε μια πολυεπίπεδη στρατηγική που θα τέμνει όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας και καθημερινότητας στον τόπο. Τηλεγραφικά: δημόσιες συγκοινωνίες, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, απεξάρτηση από ρυπογόνες μορφές παραγωγής ενέργειας, περιβαλλοντικό τέλος οικονομικής δραστηριότητας και άλλα που λόγω χώρου δεν μπορούν να καταγραφούν.

Αυτά μπορούν να ανατάξουν τις πολιτικές προτεραιότητες στον τόπο μας. Κι αν μπορώ να διακινδυνεύσω μια πρόβλεψη, θα έλεγα ότι αυτός που θα το κάνει θα κερδίσει και τους πιο συνειδητοποιημένους και πρόθυμους ανάμεσά μας.

Όχι άλλο κάρβουνο...

2011-10-06T10:32:00.003+02:00

Λυπάμαι διαβάζοντας μερικά κείμενα στο διαδίκτυο για το θέμα του πορίσματος, καθώς και τα σχόλια που συντονίζονται με τον τόνο τους. Αριστερή κλάψα, σκέψεις που προσβάλλουν την κοινή λογική, δεξιά σύνδρομα, όλα τα έχει ο μπαξές...

Ο Πολυβίου και το πόρισμά του αποτελούν συνέπεια των επιλογών που έκανε το ΑΚΕΛ και ο κ. Χριστόφιας. (Όπως κακές επιλογές ήταν και διάφοροι άλλοι διορισμοί, βλ. Μολέσκης, Χριστοφόρου και πάει λέγοντας). Τον πρώτο καιρό, μετά την έκρηξη επινοήθηκε η "δεύτερη περιρρέουσα": η Δεξιά βγήκε παγανιά για να καταδιώξει την Αριστερά, ή ακόμα πιο συγκεκριμένα, το ΑΚΕΛ και τον Πρόεδρο. Να μην ξεχνάμε, όμως, ότι η πρώτη περιρρέουσα ξεκίνησε απο τον κ. Χριστόφια (για το χρηματισμό των ανθρώπων του ΠΟΛΙΤΗ) και εφαρμόστηκε τέλεια από τον Παπαδόπουλο. Με θύματα λαμπρούς ακελικούς: Μαύρου, Καζαμία, Χρίστου, Χατζηγεωργίου κλπ, που ρίχτηκαν βορά στα ΜΜΕ (τα ίδια που οψίμως έγιναν καθεστωτικά και δεξιά, πριν τα πίσκαλα-πίσκαλα στο ζεμπέκικο του καναλάρχη και την αγάπη του Σίγμα στις προεδρικές) και τιμήθηκαν με λαμπρές αποστρατεύσεις από το κομματικό προσκήνιο για λαχανάκια Βρυξελλών και δημαρχίες. Και δεν ήταν μόνο αυτοί: υπήρξαν και οι αφανείς, τα μη δημόσια πρόσωπα που έλαβαν το μερίδιο του κομματικού οστρακισμού τους. Αν ακόμα και αυτούς τους ανθρώπους δεν μπόρεσαν να υπερασπιστούν, αναρωτιέμαι ποιες πρέπει να είναι οι προσδοκίες μας...

Η δικαιολογία που προβάλλεται ότι το βαθύ δεξιο κράτος βρήκε την ευκαιρία να κυνηγήσει τώρα την αριστερά ακούγεται σαν ετεροχρονισμένο κλαψούρισμα. Ιστορικά, δέχομαι τη θέση, αλλά μετά τη συμμετοχή/υποστήριξη του ΑΚΕΛ σε διάφορες κυβερνήσεις (ειδικά τα τελευταία 8 χρόνια) μάλλον ακυρώνουν την δικαιολογία. Αν κάτι πρέπει να λεχθεί τώρα, είναι η αδυναμία του ΑΚΕΛ να έρθει σε ρήξη με το (δεξιό) κατεστημένο. Από τον Μακάριο, στο Σπύρο και στον Παπαδόπουλο, το ΑΚΕΛ συμπορεύτηκε και έθεσε στην υπηρεσία της Εκκλησίας και του απορριπτισμού την εκλογική του δύναμη. Φταίει κάποιος άλλος πέρα από το ίδιο για την ατολμία του να διαχωρίσει τη θέση του; Και κάτι κυνικό, που φαντάζομαι είναι ίδιον γνώρισμα της πολιτικής μας: τώρα που βρήκαν την τέλεια αφορμή, θα περίμενε κανείς κάτι άλλο από δαύτους; Δεν το δικαιολογώ ηθικά, αλλά στ' αλήθεια ποια ήταν η προσδοκία;

Κι αν δεχθούμε ότι οι συνθήκες δεν ευνοούσαν άλλη πορεία πραγμάτων, αυτές άλλαξαν όταν ωρίμασαν οι συνθήκες για την εκλογή του Δ. Χριστόφια (που πάλι είχε το στοιχείο της συμπόρευσης με όσους σήμερα κατανομάζονται ως εχθροί της λύσης κλπ). Ήταν, λοιπόν, θεμιτό για τον σημερινό Πρόεδρο να διεκδικήσει το αξίωμα. Όχι όμως για άλλους, βλ. Αναστασιάδη, Πολυβίου κλπ. Είναι εκπληκτική η προπαγανδιστική μηχανη, τόσο απο πλευράς ιδεών, όσο και από πλαυράς της ταχύτητας μετάδοσής τους. Το πιο αισχρό είναι βέβαια η πρόσαψη προεδρικών φιλοδοξιών στον Πολυβίου. Είναι να απορεί κανείς πως γίνεται τα σχέδια της επάρατης δεξιάς να τα ξέρει πάντα πρώτα το ΑΚΕΛ...

Σύντροφοι, ξεχνάτε την κωλοτούμπα του Δ. Χριστόφια που στήριζε μέχρι το τελευταίο εξάμηνο τον Παπαδόπουλο και μετά έθεσε ο ίδιος υποψηφιότητα. Προφανώς, είχε κάθε δικαίωμα! Αλλά γιατί γι' αυτόν είναι θεμιτό, αλλά για τους άλλους είναι εύκολος ο ψόγος;

Υποψιάζομαι οτι η απάντηση έχει να κάνει με την έξοδό της Κύπρου από την απομόνωση, τη σύμπλευση ε/κ και τ/κ αριστεράς για λύση, τη δίκαιη κοινωνία κλπ. Ως εδώ, καλώς. Το μόνο πρόβλημα ειναι ο ιεραποστολισμός και ο μεσσιανισμός της αριστεράς. Όσο εύηχα και αν ακούγεται το οτι η αριστερά δεν μπορεί να λείπει από τη λύση, η αλήθεια είναι ότι κανείς μας δεν περισσεύει - δεξιός, αριστερός, φιλελεύθερος κλπ. Και εκ του αποτελέσματος να κριθείτε, πάλι το πρόσημο είναι αρνητικό. Η συνάντηση στα Ηνωμένα Έθνη είναι κοντά άλλωστε και η οικονομία μας έχει βαρέσει μπιέλα εδώ και μήνες.

Και τέλος, για το ίδιο το πόρισμα. Η δημόσια παρουσίαση του από τον Πολυβίου όντως είχε κομμάτια που δεν είχαν σχέση με το άμεσο ζήτημα. Πολιτειολογία, πολιτικολογία και λοιπές κριτικές. Τα όσα είπε πιστεύω ότι είχαν απήχηση γιατί είπε πράγματα αυτονόητα (κατεστημένο, ολιγωρίες, αδυναμίες, ευθυνοφοβία) που δεν ακούγονται πια δημόσια. Νομίζω πως το γεγονός ότι η κριτική και τα παράπονα έμεναν για τόσο καιρό στη σφαίρα του μικρόκοσμου μας (παρέες/ οικογένειες) σε συνδυασμό με τις γνωστές και εν πολλοίς αναμενόμενες αψιμαχίες των κομμάτων στη δημόσια σφαίρα, έκαναν πολύ κόσμο να θαμπωθεί από το γεγονός ότι ένα δημόσιο πρόσωπο είπε απλά (ακόμα και απλοϊκά) δυό κουβέντες για αυτά τα πράγματα. Αστειευόμενος έγραψα στο τουϊτερ μου, καθώς τον άκουγα, οτι αν έβαζε για Πρόεδρος θα έβγαινε με 75%. Άφθαρτος, χωρίς να χρωστάει σε κανένα, χωρίς να περιμένει λεφτά από την πολιτική. Δεν το ασπάζομαι ως μοντέλο πολιτικού από μόνο του, αλλά στο τοπίο της Κύπρου φαίνεται διαμάντι. Κι όμως επελέγη η εύκολη λύση της ad hominem επίθεσης (η περιρρέουσα που λέγαμε πιο πάνω): "ο Πολυβίου μίλησε σαν υποψήφιος Πρόεδρος". Και για να μην μείνει η καμαρωτή παπαριά μονάχη της, χρίστηκε και αρχιεπισκοπικός υποψήφιος. Μια ματιά στο συγγραφικό έργο του Πολυβίου πείθει για τις πολιτικές πεποιθήσεις του ανδρός. Ο άνθρωπος είναι δυο-τρεις αιώνες πιο μπροστά επειδή μπορεί και αρθρώνει στα συγγράμματα του λογικές και προοδευτικές θέσεις.

Χτυπιούνται οι ινστρούκτορες και οι καθοδηγητές για το ότι είναι ατεκμηρίωτο και ανυπόστατο, χωρίς όμως συγκεκριμένη κριτική και ανάδειξη κενών, ανακολουθιών, αντιφάσεων ή παραλείψεων. Αντίθετα, το γραπτό κείμενο του πορίσματος (εγώ μόλις σήμερα το τελείωσα, άλλοι διαβάζουν πιο γρήγορα, ή δεν το διάβασαν καθόλου) κατανείμει ευθύνες στην εκτελεστική εξουσία, κυρίως στον ΥΠΕΞ, στον ΥΠΑΜ και στον ΠτΔ μέσα από συγκεκριμένη επιχειρηματολογία με παραπομπές στα γεγονότα, τα οποία στοιχειοθετούνται με τις μαρτυρίες ενώπιον της επιτροπής και από δημόσια έγγραφα. Δεν ακούσαμε σοβαρό αντίλογο, παρά μόνο ανόητες αντηχήσεις του "πολιτικού πραξικοπήματος". Δεν πρόκειται να σπαταλήσω ούτε στιγμή σε αυτό το μνημείο σπουδαιοφανούς βλακείας, που επαναλαμβάνεται σαν να είναι κανένα mantra.

Το ΑΚΕΛ κανει 2 βασικά λάθη: αδυνατεί να καταλάβει ότι πέρα από το δικό του ακροατήριο, η πραξικοπηματολογία περνά πλέον ως ευκαριακή δικαιολογία, ως προσχηματική πανάκεια για κάθε μαλακία που μπορεί να υπάρξει. Έχουμε χάσει την αίσθηση της ιστορικής αναλογίας και εκφυλίζεται και η ίδια η ιστορική αξία του γεγονότος με τη διαρκή επίκλησή του. Το δεύτερο λάθος είναι η αναφορά στους πυραύλους και το χρηματιστήριο. Με το επιχείρημα αυτό μπαίνουν στη λογική του "ένα σου, ένα μου". Η συνήθης κυπριακή "λογική". Όμως, ήδη, αυτή η στάση περιέχει την παραδοχή ότι έχει γίνει λάθος και από τον ΠτΔ… Και στην τελική, οι συμψηφισμοί δεν έχουν κανένα πρακτικό αποτέλεσμα.

Σε σχέση με το ρόλο του στρατού, και την "απουσία" του από το πόρισμα: νομίζω είναι προφανές σε κάθε καλόπιστο αναγνώστη του ότι ο Πολυβίου βρίσκει σοβαρές ποινικές ευθύνες στους στρατιωτικούς, αλλά για να μην επηρεάσει την ποινική διάσταση, δεν αναφέρει κάτι γι' αυτούς, παρά μόνο καλεί τον Γ. Εισαγγελέα να δει το θέμα ο ίδιος. Είναι, επίσης, διάχυτο στο πόρισμα ότι οι ευθύνες φτάνουν και εκεί, μέσα από την αναφορά σε πράξεις, αποφάσεις και παραλείψεις κατονομαζόμενων στρατιωτικών. Μια ανάγνωση του πορίσματος δεν κάνει κακό. Σελίδες 400-401, για να μην το κουράζουμε...

Η καλοσύνη, η υπομονή, η καλή αριστερά που διώκεται από τους κακούς δεξιούς, η ευπιστία της και το ξεγέλασμά της: αφελείς ρομαντισμοί και μανιχαϊσμοί πρώτης δημοτικού που δείχνουν οτι δεν κατάλαβαν ή ότι δεν θέλουν να καταλάβουν. Το διαζύγιο με τη λογική και την πραγματικότητα φοβάμαι ότι είναι οριστικό.

Ελπίζω να μην γίνει πάλι κανένα ακτίφ στην ΠΕΟ, όπου θα εμφανιστεί impromptu ο πατερούλης, με σκοπό την αναστήλωση του ηθικού, όπου θα ζητήσουν "να σηκώσετε ψηλά τα λάβαρα" και πάλι και να "ξυπνήσει το θηρίο που λέγεται ΑΚΕΛ"...

Για τη Δεξιά, ό,τι και να πει κανείς είναι λίγο. Σταματάει ο νους του ανθρώπου με τις κακοπαιγμένες παραστάσεις των εκπροσώπων τύπου των κομμάτων της, αλλά και των ηγετών της. Από λαϊκισμό και παλιό καλό αντικομμουνιστικό μένος, όλα λειτούργησαν τέλεια για να ξυπνήσουν μέσα στο μέσο Κύπριο την λαγνεία του θανάτου και της υπεράσπισης του ορθού και του μόνου αληθινού.

Αν όλους τους βόλεψε, για το ΔΗΣΥ δεν είμαι ακόμα βέβαιος αν αυτό εξυπηρετεί τον σχεδιασμό για την υποψηφιότητα Αναστασιάδη. Εξυπηρετεί με βεβαιότητα 2 πράγματα: (1) την αποδόμηση του Χριστόφια και την απαξίωση του ΑΚΕΛ και (2) την ικανοποίηση του αντικομμουνιστικού μένους που τρέφει η λαϊκή δεξιά. Από μόνα τους όμως αυτά τα δύο, δεν βοηθούν τον Αναστασιάδη να σχεδιάσει, χωρίς προβλήματα, την υποψηφιότητά του. Ούτε προφανώς όλους τους άλλους για να κατεβάσουν ένα και μόνο υποψήφιο.

Η σύμπλευση με την ετερόκλητη ομάδα που ονομάζεται "αγανακτισμένοι" δεν δείχνει ικανότητα αφουγκρασμού του "λαϊκού αισθήματος", αλλά μάλλον ανικανότητα να δουλέψει η λογική, η ψυχραιμία και να ειπωθούν και δυο σοβαρές κουβέντες για την ταμπακιέρα: για το απαρχαιωμένο σύστημα των ερευνητικών επιτροπών, για την ~~κατάργηση~~ (εντάξει, δεν είμαι αφελής) ανασυγκρότηση της ΕΦ, το πελατειακό σύστημα κοκ. Αλλά, φαίνεται να είναι δύσκολο να στραφείς εναντίον του ίδιου σου του εαυτου. Τι να λέμε τώρα...

Η πόλωση συμφέρει και στους δύο. Ο ακουστικός μας πόρος θα υποφέρει πολλαπλώς και τα εγκεφαλικά μας κύτταρα θα αργοσβήσουν στους επόμενους μήνες.

Προσθήκη αρ. 1, 7/10: Οι αναγνώστες παραπέμπονται στην ιστοσελίδα http://www.ekeo.gr, όπου παρατίθενται εύλογες απορίες και υποδεικνύονται αντιφάσεις του πορίσματος. Η παρατήρησή μου είναι ότι το κείμενο έγινε παντιέρα ήδη, με σκοπό να καταστεί αναξιόπιστο το πόρισμα Πολυβίου. Ο ανώνυμος συντάκτης του κειμένου δηλώνει ότι δεν εκφέρει άποψη για τις πολιτικές ευθύνες του ΠτΔ. Επίσης, με ξένισε η πατερναλιστική ρητορική: "Ο Κυπριακός Λαός ζαλισμένος και διχασμένος από τα πρόσφατα γεγονότα με το ένα πόδι στο λάκκο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου", "η επιστημονική άποψη του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων είναι ανεξάρτητη, γνήσια και πατριωτική και απευθύνεται μόνο στον Κυπριακό Λαό με παρρησία και θάρρος διότι δεν έχει σχέση εξάρτησης με κανένα παράγοντα της Κύπρου (ιδιαίτερα πολιτικό η οικονομικό – ψάξτε όσο θέλετε!) παρά μόνο με τον απλό Κύπριο Πολίτη – στον οποίο εκφράζουμε την πατριωτική μας αγάπη και αλληλεγγύη και θα συνεχίσουμε να τον ενημερώνουμε μέσω της ιστοσελίδας μας. Καλούμε τους Κύπριους πολίτες να ομονοούν και να μην παρασύρονται σε διχαστικές ενέργειες και εμφύλιες συγκρούσεις." Γιατί συμπορεύεται κανείς με τέτοιες ανοησίες;

Προσθήκη αρ. 2, 7/10: Άρχισε να διακινείται το σενάριο της συνεργασίας ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ-ΕΔΕΚ, ως μπαμπούλας και απόδειξη της ανασυγκρότησης της δεξιάς για να φαγωθεί ο ΠτΔ. Μέχρι την επαλήθευση, το σενάριο παραμένει μια εικασία. Απορώ όμως: όσο το σχήμα ήταν ΑΚΕΛ-ΔΗΚΟ-ΕΔΕΚ, παρουσιαζόταν ως πλατιά δημοκρατική συμμαχία. Τώρα, οι παλιοί συνεργάτες έγιναν ξάφνου μέρος της συνομωσίας. Έχω δύο σχόλια: (1) θέλω κι εγώ από τα ναρκωτικά που παίρνουν στην Παπαϊωάννου και (2) η μαζική λοβοτομή πότε θα γίνει;

Προς τον 78ο Υποπροϊστάμενο των προλετάριων

2011-10-04T12:25:00.000+02:00

«Πολλή βρωμιά κόλλησε στα πρόσωπά μας
σκέτη βρωμιά, άλλο η καρβουνόσκονη
στα πρόσωπα των ανθρακωρύχων
που τους καλούμε ν' ανεβάσουν την παραγωγή,
πολλή βρωμιά κάτω απ' τα μεταξωτά πουκάμισα,
καλό μετάξι ευρωπαϊκό, όχι
τα εκατομμύρια μέτρα του σιβηρικού ραιγιόν,
αυτό μονάχα το υμνούμε μ' εκατομμύρια στίχους.
Α, λίγη σκόνη στο σακάκι σας, σύντροφε,
εβδομηκοστέ όγδοε υποπροϊστάμενε των προλετάριων
μην ανησυχείτε, προσέχουμε τι γράφουμε
κι αν λέμε ιδιωτικά στους φίλους μας
λέξεις ανευλαβείς που σας δυσαρεστούν
-το ξέρετε άλλωστε πως είμαστε λίγο φιλελεύθεροι-
τις αφαιρούμε ευσυνείδητα από τα ποιήματά μας»
Τίτος Πατρίκιος, «Προς τον 78ο Υποπροϊστάμενο των προλετάριων»

Ελληνικό πανεπιστήμιο: πάμε πάλι από την αρχή

2011-10-02T10:56:00.000+02:00

Παρακολουθώ με ενδιαφέρον την αρθρογραφία στον ελληνικό Τύπο σχετικά με τον νέο νόμο για την ανώτατη εκπαίδευση, η ψήφιση του οποίου έχει προκαλέσει την αντίδραση μερίδας φοιτητών και καθηγητών. Από αρρωστημένη επιστημονική περιέργεια βρήκα το κείμενο του νόμου για να διαβάσω από πρώτο χέρι τις αλλαγές. Ο νόμος αντικαθιστά τον παλιό νόμο πλαίσιo, ο οποίος ήταν γέννημα-θρέμμα των πρώιμων παπανδρεϊκών χρόνων της δεκαετίας του 1980. Με ό,τι μπορεί να συνεπάγεται αυτό.

Οι αντιδράσεις από πλευράς επιστημονικού προσωπικού εστιάζονται κυρίως στα θέματα διοίκησης και ειδικότερα στην εισαγωγή ενός νέου μοντέλου που απαξιωτικά κατονομάζεται ως management. Οι λεπτομέρειες των νέων ρυθμίσεων ίσως να είναι περιττές για τον αναγνώστη αυτή τη στιγμή. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι με τον νέο τρόπο διοίκησης γίνεται το βήμα για να σπάσει ο ασφυκτικός κλοιός της κομματοκρατίας στο δημόσιο πανεπιστήμιο και επιχειρείται η επιστροφή στον ορθολογισμό.

Ο καταργηθείς νόμος είχε ψηφιστεί με όραμα τη δημοκρατική λειτουργία του πανεπιστημίου, δίνοντας ισχυρό λόγο και βαρύνουσα ψήφο στους φοιτητές. Με τη δημιουργία συμπαγών φοιτητικών νεολαιών στα πανεπιστήμια, η δημοκρατική εκπροσώπηση εξέπεσε γρήγορα σε μικροδιαχείριση της πολιτικής δύναμης που έδιναν οι φοιτητικές εκλογές και ειδικότερα η ανταλλαγή της υποστήριξης των φοιτητών προς τους εκάστοτε υποψήφιους κοσμήτορες, προέδρους και πρυτάνεις. Στα συμπαρομαρτούντα της δημοκρατικής κατάκτησης του παλιού νόμου ήταν και η εμπέδωση της κακοδιαχείρισης, οι αδιαφανείς συναλλαγές, τα οικονομικά οφέλη που προσπορίστηκαν διάφορα λαμόγια που βρέθηκαν στη σωστή θέση τη σωστή στιγμή για να παζαρέψουν την ψήφο τους έναντι της εξασφάλισης μιας θέσης σε μεταπτυχιακά προγράμματα ή πιο πεζά, σε απλό ρευστό. Όλα αυτά μπροστά στα μάτια λίγων και πίσω από την πλάτη όλων. Με τον νέο νόμο το μοντέλο διοίκησης αλλάζει και προσιδιάζει περισσότερο στα σύγχρονα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Ήταν καιρός.

Ανάλογη στρέβλωση και με το άσυλο που για χρόνια είχε αναχθεί σε ιερό τοτέμ ενδοπανεπιστημιακών και εξωπανεπιστημαικών παραγόντων. Ο σκοπός του; Η ελεύθερη διακίνηση ιδεών και ατόμων στο χώρο του πανεπιστημίου. Πολύ σύντομα, το άσυλο έτυχε κατάχρησης, γεγονός που συνέτεινε και αυτό με τη σειρά του στην απαξίωση του ελληνικού πανεπιστημίου και τη δημιουργία εστιών ανομίας και παρανομίας εντός των πανεπιστημίων. Ευτυχώς, αυτή η στρέβλωση παίρνει ένα τέλος με τον νέο νόμο. Στα χρόνια της μεταπολίτευσης, ο πυρήνας του μηνύματος είχε ισχυρή συμβολική σημασία. Το 2011 κανείς δεν μπορεί να υποστηρίξει σοβαρά ότι φοβάται πως θα διωχθεί για την άποψή του – επιστημονική, πολιτική κ.ο.κ. Οι χούντες είναι ήδη σαράντα χρόνια πίσω μας και η μεγαλύτερη τιμή που θα κάναμε στους λίγους που την αντιπάλεψαν και στα θύματά της είναι να κρατάμε τα πανεπιστήμια ανοικτά, να στοχεύουμε στην πρόοδο, να βάζουμε το σπόρο μιας καλύτερης κοινωνίας μέσα από ένα δημόσιο και λειτουργικό πανεπιστήμιο.

Ο νέος νόμος καταλύει παράγοντες που de facto λειτούργησαν ανασχετικά στη ζωή και τη λειτουργία του πανεπιστημίου. Απομένει να δούμε αν η ελληνική πολιτεία θα βοηθήσει την ανασυγκρότηση των πανεπιστημίων με εξορθολογισμό της λειτουργίας τους, με γενναία χρηματοδότηση και υποστήριξη της ακαδημαϊκής κοινότητας, δηλαδή του επιστημονικού προσωπικού και των φοιτητών. Για όσους από εμάς περάσαμε από το ελληνικό πανεπιστήμιο και μετά φοιτήσαμε σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, είναι γνώριμη η γεύση της απογοήτευσης και της απορίας «γιατί όχι και στην Ελλάδα». Οι άνθρωποι υπάρχουν και το απόστημα φαίνεται να έχει σπάσει. Ελπίζω από δω και μπρος να έχουμε μόνο καλύτερες μέρες.

Στράτος Δ.

2011-09-30T00:38:00.000+02:00

Άκου, τώρα, τι θυμήθηκα:

Εμίρηδες και κακομοίρηδες

2011-09-25T12:10:00.000+02:00

Η εξέλιξη της ιστορίας με το φυσικό αέριο θα είχε πλάκα, αν δεν αφορούσε την πατρίδα μας, τον εθνικό της πλούτο και τον παροιμιώδη μας ερασιτεχνισμό. Υπάρχουν τουλάχιστον τρία κύρια ζητήματα των οποίων οι χειρισμοί θα πρέπει να μας αφορούν όλους: το πολιτικό, το οικονομικό και το περιβαλλοντικό.

Δεν διεκδικώ δάφνες περιβαλλοντικής ευαισθησίας, αλλά με το φτωχό μου το μυαλό αναρωτιέμαι αν έχει γίνει οποιαδήποτε μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την εξόρυξη και αν έχει εκπονηθεί σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτων συμβάντων. Το ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ελαφρά τη καρδία: μια περιβαλλοντική κρίση θα είχε διπλό αντίκτυπο στην Κύπρο μιας και η Μεσόγειος, ως περίκλειστη θάλασσα, είναι ιδιάζουσα περίπτωση για την περιβαλλοντική της προστασία και η οικονομία μας, που βασίζεται στον τουρισμό, θα μπορούσε να δεχθεί σοβαρό πλήγμα. Έχουν δοθεί εγγυήσεις από την εταιρεία ότι έχει τα οικονομικά και άλλα μέσα για να αποκαταστήσει μια ενδεχόμενη ζημιά; Για τους πιο περίεργους, μια ματιά στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2011 σχετικά με την αντιμετώπιση των προβλημάτων της ασφάλειας των υπεράκτιων δραστηριοτήτων εκμετάλλευσης κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου, είναι μια καλή αρχή περαιτέρω έρευνας.

Το οικονομικό κομμάτι αφορά πρωτίστως στο περιεχόμενο της συμφωνίας της Κυπριακής Δημοκρατίας με την εταιρεία που θα προχωρήσει στις έρευνες και την εξόρυξη. Το πλαίσιο της συζήτησης στον δημόσιο λόγο έχει υποβιβαστεί σε ασαφείς διαβεβαιώσεις λειτουργών του υπουργείου Εμπορίου σχετικά με τα οικονομικά συμφέροντα των όρων της συμφωνίας και στην είδηση (που πέρασε στα ψιλά) ότι το συμβόλαιο θα το δουν μόνο οι… αρχηγοί κομμάτων. Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε στους πάσης φύσεως εκλεκτούς ότι σύμφωνα με το άρθρο 169 του Συντάγματός μας οι συμφωνίες που δεσμεύουν το κράτος υπόκεινται στον έλεγχο και την έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου ή της Βουλής και δημοσιεύονται στην επίσημη εφημερίδα. Στη μικρή μας μπανανία, ωστόσο, η συμφωνία που αφορά στη διαχείριση του εθνικού πλούτου της πατρίδας μας είναι ακριβοθώρητη. Για διαφάνεια και λογοδοσία, ούτε λόγος. Αν η Κύπρος θα προσποριστεί 1, 2, 5, 20% από τα έσοδα, μας αφορά όλους.

Για το πολιτικό, είμαστε για να μας κλαιν και οι ρέγκες. Αντί η προοπτική αξιοποίησης να προβληθεί ως κίνητρο λύσης κι αντί να δείξουμε πρώτοι καλή πίστη δεσμεύοντας ένα ποσοστό των εσόδων για τη χρηματοδότηση των αναγκών της λύσης και παρακρατώντας ένα ποσοστό προς όφελος των Τουρκοκυπρίων, εμπλακήκαμε στο γαϊτανάκι του τηλεοπτικού πολέμου. Κι αν ακόμη αφήναμε αυτήν την παράμετρο εκτός υπολογισμών, γιατί να μην υπάρξει προγραμματισμός για την επένδυση και αξιοποίηση των πόρων μας;

Τα τρία ζητήματα συμπλέκονται σε πολλές τους εκφάνσεις και απαιτούν συστηματική και επιστημονική δουλειά. Σε σοβαρά κράτη, όπως η Νορβηγία, έχoυν συσταθεί ειδικοί, ανεξάρτητοι φορείς για τη διαχείριση των περιβαλλοντικών κινδύνων (http://www.ptil.no/main-page/category9.html) και την αξιοποίηση των κοιτασμάτων (http://www.npd.no/en/). Στην Κύπρο του 2011, οι ιθαγενείς θα πρέπει να αρκεστούν ξανά στο να αγοράσουν φύκια για μεταξωτές κορδέλες.

Ομοσπονδία - Συνομοσπονδία παντού (και στα δικά μας οι ελευθερες)

2011-09-23T16:10:00.000+02:00

Ειδήσεις από το 2030 (Ελπίζω η λύση να έρθει νωρίτερα)

2011-09-22T19:38:00.002+02:00

Πολιτικές συγγένειες, εκλογικά βαρίδια

2011-09-18T09:29:00.000+02:00

Μετά από κάθε παρέμβαση του Αρχιεπισκόπου στην πολιτική ζωή, αναρωτιέμαι αν αξίζει κανείς να σχολιάζει το περιεχόμενο των δηλώσεών του και να τα βάζει με τη σωρευμένη απλοϊκότητα και ανοησία. Η μία όψη των πραγμάτων με κάνει να σκέφτομαι ότι ο εθνικισμός σε περιτύλιγμα 1950 είναι μια σίγουρη συνταγή αποτυχίας για τον όποιο υποψήφιο πρόεδρο: αυτή η ρητορική και η πρακτική ευθύνονται για τη σημερινή κατάσταση και οι παλιότερες απόπειρες συσπείρωσης στο χώρο επέκεινα της Δεξιάς ήταν ατελέσφορες. Τουλάχιστον αυτό αποδεικνύουν τα εκλογικά αποτελέσματα του ΕΛΑΜ, του ΕΥΡΩΚΟ και παλιότερα του σουρεάλ πατριωτικού μετώπου ΔΗΚΟ-ΕΔΕΚ. Ακόμα και η κεφαλαιοποίηση, στην οποία ευελπιστούσαν όσοι στήριξαν τον Τ. Παπαδόπουλο, αποδείχθηκε απατηλή προσδοκία. Άρα, το καλύτερο που θα είχε ίσως να κάνει κάποιος είναι να περιμένει το μοιραίο και φυσιολογικό ξεφούσκωμα.

Από την άλλη, υπάρχουν σοβαροί λόγοι για να ανησυχεί κανείς από τη δεδηλωμένη πρόθεση ανάδειξης ενός αρχιεπισκοπικού υποψηφίου και τον έλεγχο ενός (τουλάχιστον) ΜΜΕ. Η οικονομική επιφάνεια της Εκκλησίας και η προνομιακή της θέση στο οικονομικό στερέωμα του τόπου μας της εξασφαλίζουν σοβαρή ισχύ. Περαιτέρω, ο ιστορικός της ρόλος, με τις βολικές για την ίδια ωραιοποιήσεις, της διασφαλίζει ένα σταθερό ακροατήριο στις μεγάλες ηλικιακές ομάδες. Το παζλ συμπληρώνεται με τις διαρκείς σχέσεις της με σχεδόν το σύνολο των πολιτικών κομμάτων. Το τελευταίο στοιχείο φαίνεται να είναι η Κερκόπορτα από την οποία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό το σκηνικό των επόμενων χρόνων.

Οι παραδοσιακές σχέσεις του ΔΗΣΥ, σε επίπεδο στελεχών και οπαδών, με την Εκκλησία αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα βαρίδια για το κόμμα αυτό. Οι φιλελεύθερες στροφές και τα ανοίγματα προς έναν πιο μετριοπαθή αλλά συνάμα προοδευτικό κύκλο ανθρώπων παραμένει ένα ημιτελές και μάλλον ξεχασμένο εγχείρημα. Και για να μην ξεχνιόμαστε: την ώρα της κρίσης, τα παλιά καλά αντανακλαστικά και οι δεσμοί λειτούργησαν, στέλνοντας τον Γ. Κασουλίδη στην Αρχιεπισκοπή ανάμεσα στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις του 2008, μέσα σε ένα καταιγισμό κιτς και υστερικού αντικομουνισμού. Το αποτέλεσμα γνωστό. Ενδεχομένως αυτό να είναι δηλωτικό της αναπόδραστης σύμπλευσης της Δεξιάς του Κυρίου με ένα θρησκευτικό θεσμό, που η αμαλγαμάτωσή τους συγκρότησε για δεκαετίες το κατεστημένο.

Η αντίδραση του ΔΗΣΥ στις τελευταίες κινήσεις του Αρχιεπισκόπου θα μπορούσε να εκληφθεί ως ένα θετικό βήμα. Ωστόσο, κάτι μου λέει ότι η πραγματική ανησυχία είναι να μην λειτουργήσει η αρχιεπισκοπική πρωτοβουλία ως ανάσχεση στην υποψηφιότητα Αναστασιάδη. Όσο στο κόμμα αυτό θα σκέφτονται με τους όρους του παλιού κόσμου, τόσο θα σύρονται σε συμβιβασμούς και θα υπόκεινται σε πολιτικούς εκβιασμούς και μικροεξευτελισμούς. Αν πραγματικά θέλουν να ξαναβάλουν το κόμμα σε τροχιά εξουσίας κι αν η δύναμη ανανέωσης θα αποδειχθεί αληθινή και όχι μια φενάκη, θα πρέπει να αναζητήσουν τον τρόπο οριστικού απογαλακτισμού (για ρήξη, ούτε λόγος) από την Εκκλησία.

Δεν τρέφω ιδιαίτερη αισιοδοξία και ο πήχης των προσδοκιών μου είναι χαμηλός: με το ΑΚΕΛ σε καταστολή και τον ΔΗΣΥ να «την έχει ακούσει» ήδη με την προοπτική της επιστροφής στην προεδρία από την πολιτική εξορία δέκα ετών, μου φαίνεται ότι οδηγούμαστε ξανά σε επιλογές της κατηγορίας «το μη χείρον βέλτιστον». Ο δρόμος μέχρι τον Φεβρουάριο του 2013 είναι μακρύς, αλλά εδώ είμαστε για να κρατάμε το σκορ. Προς το παρόν, -1 για τα παλικάρια στην Πινδάρου.

Θεωρίες συνωμοσίας

2011-09-11T11:36:00.000+02:00

Διαβάζω με ενδιαφέρον στο διαδίκτυο και σε έντυπα μέσα μια νέα ανάλυση της πολιτικής κρίσης και του διαμορφούμενου σκηνικού. Με δυο λόγια, επιχειρείται μια απόπειρα σύγκρισης των ημερών που διάγουμε με την περίοδο που προηγήθηκε του πραξικοπήματος. H συνακόλουθη αντιστοίχιση του ρόλου του καθενός θέλει τους διαμαρτυρόμενους να αλείφουν βούτυρο στο ψωμί της Δεξιάς, η οποία επανακάμπτει ενωμένη και με συνολικό σχέδιο εναντίον της Αριστεράς και της παρούσας Κυβέρνησης.

Το μαγικό τσιπάκι, που βρίσκεται εμφυτευμένο στον εγκέφαλο του κάθε καλού Ακελικού, συντονίστηκε αυτοστιγμεί στα βραχέα κύματα της νέας ρητορικής και την αναπαράγει αλάνθαστα. Ωστόσο, η άκριτη αναμετάδοση της νέας γραμμής υπεράσπισης προδίδει την πνευματική οκνηρία των εμπνευστών της και φοβάμαι ότι εξυπηρετεί αποκλειστικά, για άλλη μία φορά, τη διαιώνιση του κομματικού δοβλετίου.

Καθώς ξετυλίγεται το κουβάρι των πράξεων και των παραλείψεων της πολιτικής ηγεσίας και της κρατικής μηχανής, εμφανίζεται καθαρά μπροστά μας ότι οι άνθρωποι μας κυβέρνησαν με σοβιετική βιβλιογραφία του 1930, διαβασμένη κάτω από χαλασμένο πορτατίφ. Η σημερινή εικόνα της αλληλοεπίρριψης ευθυνών μέσα από ένα γαϊτανάκι «δεν γνώριζα», «δεν ενημερώθηκα», «δεν είχα πλήρη εικόνα», «ξεπαρκάριζα» φανερώνει ότι στις σημαντικές θέσεις εξουσίας κυριάρχησε η ευθυνοφοβία, η άγνοια και η έλλειψη κρίσης. Αντιμέτωποι με την απώλεια ζωής συμπολιτών μας πρωτίστως, και με τις δραστικές συνέπειες στην οικονομία και την καθημερινότητά μας δευτερευόντως, νομιμοποιείται κανείς να οργίζεται. Είτε από την οικεία θαλπωρή του καναπέ, είτε στη συμπυκνωμένη αγανάκτηση της πλατείας. Υπάρχει ένταση, υπάρχει θυμός που παράγουν παραπανίσια λόγια και αντιδράσεις πέραν του συνηθισμένου για τα κυπριακά δεδομένα. Όμως από αυτά μέχρι την ανατίναξη αστυνομικών σταθμών, το βαθύ σχίσμα στην κοινωνία, τη συγκρότηση παράνομων ένοπλων ομάδων και τη συστηματική χρήση βίας, ο δρόμος είναι μακρύς.

Η αντιστοίχιση της σημερινής επιλογής κάποιων συμπολιτών μας να διαμαρτύρονται μπροστά στο Προεδρικό με την περίοδο που προηγήθηκε του πραξικοπήματος είναι ένας πολιτικά ανέντιμος και ιστορικά ανόητος συμψηφισμός. Πλην όμως βολικός, αφού θέτει ξανά τους υποστηρικτές του ΑΚΕΛ σε θέση άμυνας και ξαναξυπνάει το φόβο καταδίωξης, υπό το μανδύα του αντιακελισμού. Η προσπάθεια που καταβάλλεται για να κολλήσει σώνει και καλά η ταμπέλα του ακραίου/δεξιού σε όλους τους διαμαρτυρόμενους συσπειρώνει τους ημέτερους και εξοργίζει τους «απέναντι». Η όξυνση της αντιπαράθεσης έχει όλα τα βολικά αποτελέσματα και λειτουργεί ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

Δεν είναι η πρώτη φορά που το ΑΚΕΛ κάνει κάτι τέτοιο. Συστηματικά τον τελευταίο καιρό έχει επιλέξει να αναδείξει ως κύριο αντίπαλο και συνομιλητή του το ΕΛΑΜ και άλλες περιθωριακές ομάδες που με το ζόρι παίρνουν 2%. Το παιχνίδι της πραξικοπηματολογίας και της μίζερης παρελθοντολογίας έχει καταστεί δεύτερή του φύση. Κι εδώ έγκειται η μεγάλη και ουσιαστική αποτυχία του ΑΚΕΛ: απέτυχε να απευθυνθεί με λογική και ευθύνη στην πλειοψηφία των πολιτών, παρά μόνο επέλεξε το δρόμο της ανάδειξης των άκρων και της αυτοηρωοποίησης: σφάξε με ακροδεξιέ, ν’ αγιάσω.

Το δεύτερο σκέλος της «προφητείας» αναφέρεται στη σύμπλευση ΔΗΣΥ, ΕΔΕΚ, ΕΥΡΩΚΟ, ΕΛΑΜ, ΑΠΟΕΛ, Εκκλησίας και άλλων που ετοιμάζουν την επιστροφή της παλιάς καλής εθνικιστικής Δεξιάς. Το πώς θα δημιουργηθεί το αμάλγαμα και ποια ατζέντα θα έχει το συνονθύλευμα αυτό το ξέρουν πάλι(!) μόνο οι γνήσιοι αριστεροί. Ωστόσο, θα αρκούσε μόνο να εντοπίσει κανείς τουλάχιστον τέσσερις ασυμβίβαστες μεταξύ τους συνιστώσες στους έξι προαναφερθέντες σχηματισμούς/ομάδες για να αποδειχθεί ότι πρόκειται για μια εικασία που εξυπηρετεί την κατάληξη σε συγκεκριμένο συμπέρασμα. Ψιλά γράμματα, βέβαια, για όσους έχουν πνιγεί ήδη στα θολά απόνερα της ίδιας της αλάνθαστης θεωρίας συνωμοσίας τους.

Δυστυχώς, η αντίληψη προβάλλεται στον δημόσιο λόγο ως περισπούδαστη ανάλυση και έγκαιρη προειδοποίηση για το τι μπορεί να συμβεί. Αν υπάρχει κάτι επικίνδυνο στα δημόσια πράγματα, δεν είναι τίποτα άλλο παρά αυτή η μικρονοϊκότητα.