Κύπρος, μνήμη κι αγάπη

της Ι.Κ.

Πριν από σχεδόν είκοσι χρόνια κυκλοφόρησε ένα λεύκωμα με φωτογραφίες του Γιώργου Σεφέρη τις οποίες είχε βγάλει στη διάρκεια των ταξιδιών του στην Κύπρο τη δεκαετία του ΄50. Ο τίτλος εκείνης της έκδοσης είναι ο τίτλος του σημερινού άρθρου. Αφορμή για τις γραμμές αυτές είναι η συμπλήρωση 110 χρόνων από τη γέννηση του ποιητή - 29 Φεβρουαρίου με το παλιό ημερολόγιο, 13 Μαρτίου 1900 με το νέο. Τόπος γέννησης: Σμύρνη. Βίος: κοσμοπολίτικος, διπλωμάτης καριέρας γαρ, έζησε δυο ζωές. Τη μια, την πραγματική, μέσα στο μόχθο και την προσπάθεια του θνητού ανθρώπου και την άλλη, εντός του, μέσα στον κόσμο της γλώσσας, της ιστορίας και της εσωτερικής καταβύθισης, Δημιουργός του οποίου ήταν ο ίδιος.

Αυτά τα χρόνια που κυλάνε μέσα σε μια κρίση που υπονομεύει την εσωτερική μας υπόσταση, που η κρίση αξιών και η αποδόμηση μοιάζουν να είναι τα υλικά της καθημερινότητάς μας, η φωνή του Γιώργου Σεφέρη είναι ένα γερό κράτημα για την ανακατάληψη και την εκ νέου επινόηση του Έλληνα εαυτού μας. Ο Σεφέρης έπεσε θύμα της «αποστεωτικής» λαγνείας του ελληνικού σχολείου. Ταριχεύθηκε γρήγορα μέσα σε εγχειρίδια που παρουσίαζαν θρυμματισμένο και ασύνδετο το έργο του, αναδεικνύοντας την ποιητική του ιδιότητα και κρατώντας στο σκοτάδι τα κείμενα από τις «Μέρες» και τις «Δοκιμές». Η επαρχιώτικη περηφάνια για το βραβείο Νόμπελ τον έντυσε με ένα ακόμη ένα πέπλο, τον εμφάνισε απροσπέλαστο κι ακατανόητο, όπως θέλει ο κοινός νους τον κάθε ποιητή.

Κι όμως, ο λόγος του Σεφέρη συνεχίζει να κρατά τη δική του διαδρομή, έστω και μέσα από τους περιθωριακούς αναγνώστες του και τους μελετητές του. Η μνήμη, το φως, η ιστορία μέσα από μια sui generis ματιά, ο αναστοχασμός πάνω στη μοίρα, η αναζήτηση της ρίζας της γλώσσας δένουν γερά γύρω από την ιδέα του ανθρώπου - είτε αυτός είναι ο ίδιος εαυτός με τη μορφή ενός προσωπικού μονολόγου είτε η δι-αφαιρετική του διάσταση για το γένος των ανθρώπων. Με ό,τι κι αν δεθεί κανείς, ένα είναι το σίγουρο: θα συνεχίσει να σκάβει βαθύτερα τις λέξεις, επαναεπισκεπτόμενος το σύνολο του έργου.

Και η Κύπρος; Ο Σεφέρης βρέθηκε στα χρόνια που ακολούθησαν το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο στην Κύπρο και κατάφερε να συλλάβει ένα κόσμο που δεν υπάρχει πια. 'Ακουσε τη λαλιά που φυραίνει κάτω από το ασφυκτικό βάρος της επαρχιώτικης κοινής ελληνικής και συνάντησε ανθρώπους που το μέταλλό τους, η φτιαξιά τους ήταν ατόφια. Είδε καθαρότερα το χρώμα αυτού του τόπου: την ώχρα, το βύθισμα στην πέτρα, το απαστράπτον φως. Κι ίσως αυτό να εξηγεί εν μέρει την αυτοπεριγραφή του: «Κατά βάθος είμαι ζήτημα φωτός». Μέσα σε όλα αυτά, κατάφερε να κερδίσει πρόσβαση στην ιστορία αυτού του τόπου, να σταθεί μπροστά στον ομηρικό κόσμο, τη βυζαντινή μυρωδιά, τα μεσαιωνικά γραφτά και την ανάδυση του νέου κόσμου και να τα αναπλάσει με τα δυο του χέρια, παραδίδοντάς μας μια γνώση και ανάγνωση της ιστορίας αυτού του τόπου, το δίχως άλλο ειλικρινή και πέρα από φτιασίδια. Ποιος ξέρει; Ίσως ο ποιητής να βρήκε ξανά ένα μέρος για να αποθέσει τις αναμνήσεις από τη Σμύρνη, τον ξεριζωμό και τον αιώνιο πόνο και την αγωνία της θνητότητας που φαίνεται να κουβάλησε η ύπαρξη του. Γι΄ αυτό και η αγάπη του για την Κύπρο, που πέρασε τα όρια ακόμα και αυτών που η φύτρα κρατάει από αυτό το νησί.

Ο Σεφέρης φαίνεται να νικάει το χρόνο, κι ίσως ο ίδιος με τη μελαγχολική και ύστερης γνώσης ματιά να χαμογελούσε πικρά, σχεδόν ειρωνικά με μια τέτοια φράση. Νικιέται όμως από τα σχολικά εγχειρίδια, τα αναλυτικά προγράμματα και την άνοδο της ασημαντότητας που βασανίζει σαδιστικά τη νόησή μας. Ευτυχώς, κάποιοι μας έδειξαν πώς να επιμένουμε στο μοναχικό ταξίδι στην επικράτεια της γλώσσας του...

Γιατί είναι Σάββατο

ΑΝ

Η αποφαση του ΕΔΑΔ για την "επιτροπη αποζημιώσεων" και ενα συντομο σχολιο

Το πληρες κείμενο της απόφασης μπορεί να διαβαστεί εδω:

http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?item=1&portal=hbkm&action=html&highlight=&sessionid=48134446&skin=hudoc-en 

Τα λέγαμε και παλια:
http://allioxthi-reloaded.blogspot.com/2009/12/blog-post_20.html
http://allioxthi.blogspot.com/2007/02/5.html
http://allioxthi-reloaded.blogspot.com/2009/08/blog-post_09.html
http://allioxthi-reloaded.blogspot.com/2008/12/50.html

Ένα συντομο δελτίου τύπου ακολουθεί στο τέλος της αναρτησης.

Το ΕΔΑΔ εκλεισε τις περισσότερες υποθέσεις αγνοουμενων πριν μερικές εβδομαδες. Τώρα κλείνει και το περιουσιακό. Εδώ θα πρέπει να συγχαρουμε (σχεδόν όλο) το νομικό κόσμο της Κύπρου, το ΔΗΚΟ, το christofias-watch, τον Αρχιεπισκοπο, το ΕΥΡΩΚΟ και όλους τους μπουμπουνοκέφαλους που κατάφεραν μεσα απο το μακροχρόνιο αγώνα τους να λύσουν το Κυπριακό μέσα από μια οδο που δεν ειχαμε σκεφτεί προηγουμένως. Προς όσους έχουν ακόμα ονειρα για δικαίωση, για επιστροφή, για υπερίσχυση του διεθνούς δικαίου: τώρα μπορείτε να πάρετε τα ψευδο- και τα εισαγωγικά σας και να τα χώσετε βαθιά εκει που ξέρετε. Κρίμα γιατι αυτός ο ομορφος τόπος άξιζε καλύτερης τύχης. Αντε, και να διαβασετε Φιλελευθερο και Σημερινή αύριο για να ετοιμαστείτε για τον αγώνα εναντίον της επιβουλής των ξενων. ΠΑΝΗΛΙΘΙΟΙ!

Press release issued by the Registrar

Admissibility decision

Demopoulos v.Turkey and 7 other cases

(applications nos. 46113/99, 3843/02, 13751/02, 13466/03, 14163/04, 10200/04, 19993/04 and 21819/04)

Applications inadmissible:

Amended law provides accessible and effective redress for greek cypriots’ complaints about deprivation of property in northern cyprus following the 1974 turkish invasion

Principal facts

The applicants are 17 Cypriot nationals of Greek-Cypriot origin, living in Nicosia, Limassol, Lakatamia and Larnaca. The cases concerned their complaints that they had been deprived of the use of their property and/or access to their homes in northern Cyprus which was under the control of the “Turkish Republic of Northern Cyprus” (the “TRNC”). Their property included various plots of land, some of which were cultivated and some with fully furnished houses or buildings.

These complaints arose out of the Turkish military operations in northern Cyprus in July and August 1974 and the continuing division of the territory of Cyprus, which resulted in the proclamation of the “TRNC” in 1983. This proclamation was declared legally invalid by the United Nations, and the Council of Europe decided that the government of the Republic of Cyprus would continue to be regarded as the sole legitimate government of the country.

According to new legal provisions which entered into force in December 2005 (Law 67/2005), all natural and legal persons claiming rights to immovable or movable property could bring a claim before the Immovable Property Commission (“IPC”), subject to a fee of 100 Turkish liras (TRY) for each application and provided they submitted title deeds or proof of ownership.

As of November 2009, the number of cases brought before the IPC stood at 433. Of these, 85 had been concluded, the vast majority by means of friendly settlement. In more than 70 cases, compensation had been awarded. Some 361,493 square metres of property had been restituted and approximately 47 million euros paid in compensation.

Complaints, procedure and composition of the Court

Relying on Article 1 of Protocol No. 1 (protection of property), Article 8 (right to respect for home) and, save in the case of Christosomou, on Article 14 (prohibition of discrimination), the applicants complained that they had been prevented from enjoying their property and homes following the invasion of northern Cyprus by Turkey in 1974, and that they had been victims of discrimination. The applicants in Sotiriou and Moushoutta and Stylas also complained under Article 13 of a lack of an effective remedy in respect of their Convention rights under Article 8 (respect to respect for private life and family life) and Article 1 of Protocol No. 1.

The applications were lodged between January 1999 and March 2004. By a decision of 19 May 2009 the Chamber to which the case had originally been assigned relinquished its jurisdiction in favour of the Grand Chamber (Article 30 of the Convention). On 18 November 2009 a Grand Chamber hearing was held in Strasbourg.

The decision on admissibility was given on 1 March 2010, by the Court sitting as a Grand Chamber composed as follows:

Jean-Paul Costa (France), President,
Christos Rozakis (Greece),
Nicolas Bratza (United Kingdom),
Peer Lorenzen (Denmark),
Françoise Tulkens (Belgium),
Josep Casadevall (Andorra),
Giovanni Bonello (Malta),
Vladimiro Zagrebelsky (Italy),
Lech Garlicki (Poland),
Khanlar Hajiyev (Azerbaijan),
Ljiljana Mijović (Bosnia and Herzegovina),
Egbert Myjer (Netherlands),
David Thór Björgvinsson (Iceland),
Ján Šikuta (Slovak Republic)

Mark Villiger (Liechtenstein),
Päivi Hirvelä (Finland),
Işıl Karakaş (Turkey), Judges,

and Erik Fribergh, Registrar.

Decision of the Court

Article 1 of Protocol No. 1

The present eight cases are the first applications to be examined as to their admissibility following the pilot-judgment procedure in Xenides-Arestis v. Turkey. Although the Chamber in this case concluded that the remedy offered seemed adequate, its judgments did not include a detailed analysis of the points of principle and interpretation of the Convention and was not binding on the Grand Chamber.

As to whether the requirement to exhaust domestic remedies (Article 35 § 1) applied to the situation of Greek-Cypriot owners of property under the control of the “TRNC”

The Court maintained its view that pending resolution of the illegal occupation of northern Cyprus, it was crucial that individuals nonetheless continued to receive protection of their rights on a daily basis. Even if the applicants did not live as such under the control of the “TRNC”, if there was an effective remedy available for their complaints there, the rule of exhaustion applied. This did not put in doubt the fact that the government of the Republic of Cyprus remained the sole legitimate government of Cyprus. The Court reiterated that an appropriate domestic body, with access to the relevant information, was clearly the more appropriate forum for deciding on complex matters of property ownership and valuation and assessing financial compensation, notwithstanding the time and efforts required from the applicants to exhaust domestic remedies.

As to whether the respondent Government furnished via the IPC a remedy capable of providing effective redress in these cases

Even though the international community regarded Turkey as being in illegal occupation of the northern part of Cyprus, this did not mean that, when dealing with individual complaints under the Convention concerning interference with property, its discretion as to the manner in which it executed a judgment should not be respected. In the light of the many changes some 35 years after the properties were left, it would risk being arbitrary and injudicious for the Court to impose an obligation to effect restitution in all cases – which would result in the forcible eviction and rehousing of many men, women and children – even with the aim of vindicating the rights of victims of violations of the Convention. No problem therefore arose as regards the impugned discretionary nature of the restitutionary power under Law 67/2005, which addressed the lack of provision for restitution pointed out in the case of Xenides-Arestis.

The Court was not convinced by the allegation that IPC members lacked subjective impartiality, due among other things to the presence of Turkish military personnel or the appointment of members of the IPC by the “TRNC” President. Nor was it of the opinion that the sums of compensation awarded under Law 67/2005 would fall short of what could be regarded as reasonable compensation.

On the question of the burden of proof placed on claimants by Law 67/2005, the Court reiterated that claims under the Convention had to be substantiated by evidentiary means – in these cases title deeds or proof of ownership – notwithstanding the difficulties involved.

The Court also took note of the provisions in the amended law for the payment of compensation and the guarantees given to the claimants and representatives concerning entry and exit to the northern area. It was not convinced by the elements put forward by the applicants to support their complaint that the procedure was unduly onerous or inaccessible – alleged issues concerning inter alia legal representation, translations, lack of transparency, undue pressure.

Moreover, although it was open to them, none of the applicants had appealed to the High Administrative Court concerning the sums awarded or the allegations of material unfairness and procedural irregularity.

The Court therefore concluded that, in the current situation of occupation that was beyond its competence to resolve, Law 67/2005 provided an accessible and effective framework of redress in respect of complaints about interference with property owned by Greek Cypriots. The applicants had not made use of this mechanism and their complaints under Article 1 of Protocol No. 1 to the Convention had therefore to be rejected for non-exhaustion of domestic remedies.

The Court also stressed that this decision was not to be interpreted as an obligation to make use of the IPC; the claimants could choose to await a political solution. However, if applicants wished to lodge an application before the European Court of Human Rights, its admissibility would be decided in line with the present principles.

Article 8

The applicant property owners’ complaints of an ongoing interference with their right to home also failed for non-exhaustion of domestic remedies as they had not been brought before the IPC.

Having nonetheless examined the substance of Mrs Ariana Lordou Anastasiadou’s complaint (application no.13751/02), because it was not persuaded that she had had any realistic prospect as a non-property owner of applying either to the IPC or “TRNC” courts, the Court found that the facts of her case did not disclose any present interference with her right to respect for her home, as she had not been living in the family home for almost her entire life. The possible inheritance of a share in the title of that property was hypothetical and speculative. Consequently, this part of the application was rejected as manifestly ill-founded.

Other complaints

Considering its findings under Article 1 of Protocol No. 1 and Article 8, the Court considered that no further issue arose for examination concerning the remaining complaints made by the applicants.

***

The decision is only available in English. This press release is a document produced by the Registry. It does not bind the Court. The decisions are available on its website (http://www.echr.coe.int)

Press contacts

Céline Menu-Lange (tel : + 33 (0)3 90 21 58 77)
Stefano Piedimonte (tel : + 33 (0)3 90 21 42 04)

Tracey Turner-Tretz (tel : + 33 (0)3 88 41 35 30)
Kristina Pencheva-Malinowski (tel : + 33 (0)3 88 41 35 70)
Frédéric Dolt (tel : + 33 (0)3 90 21 53 39)

Nina Salomon (tel + 33 (0)3 90 21 49 79)

The European Court of Human Rights was set up in Strasbourg by the Council of Europe Member States in 1959 to deal with alleged violations of the 1950 European Convention on Human Rights.

- -

στο γιο μου

Δευτερόλεπτα πριν, χρόνια μετά: Βερολίνο - Λευκωσία

Να νοσταλγείς τον τόπο σου,
ζώντας στον τόπο σου,
τίποτε δεν είναι πιο πικρό.
Γ. Σεφέρης, Μέρες Γ'

Ένα παγωμένο κύμα αέρα μάς έκανε έφοδο στην έξοδο του αεροδρομίου. Το σώμα μου, άμαθο στις υπό του μηδενός θερμοκρασίες, το 'νιωσα να μαζεύεται, να συρρικνώνεται, σχεδόν, από το ψύχος. Για όλες τις υπόλοιπες μέρες, έκανα ασκήσεις ισορροπίας πάνω στα πεζοδρόμια, μα ούτε κι αυτό στάθηκε αρκετό για να μου αποσπάσει την προσοχή από την αίσθηση της πρώτης όψης των πραγμάτων. Οι επόμενες πέντε μέρες κύλησαν μέσα σε ένα χρυσίζον ποτάμι πυροτεχνημάτων και μπίρας ή σε σκοτεινές αίθουσες αναζητώντας τις επόμενες κινηματογραφικές απογειώσεις της «Berlinale». Ανάμεσα σε όλα αυτά κι οι διαδρομές στην πόλη, διασχίζοντας τα παλιά της σύνορα κι ανιχνεύοντας γραμμές στη μέση κάποιου δρόμου ή μιας πλατείας, που οριοθετούν παλιές επικράτειες και σωριασμένους γίγαντες.

Το Βερολίνο σφύζει από ζωή. Μια τεράστια καρδιά μοιάζει να κείτεται κάτω από την πόλη και να χτυπά εκκωφαντικά για όποιον μπορεί να ακούσει. Η πρωτοπορία της Ευρώπης συρρέει εδώ: φτωχοπρόδρομοι καλλιτέχνες, διά τον ελεύθερο έρωτα σαλοί, φωτισμένα μυαλά, κεφάτοι και απρόσμενοι οραματιστές. Παραδίπλα, μια επιβλητική πέτρα ιστορίας φτιαγμένη από τη σκοτεινή αλλά και την ένδοξη ιστορία αυτού του τόπου: το εβραϊκό μουσείο, το μουσείο της Περγάμου, το μουσείου κινηματογράφου.

Μια μυρωδιά ήταν αυτές οι μέρες κι ίσως πολλά να διαφεύγουν από τον περαστικό επισκέπτη - κι ειδικά αυτόν που τείνει να παραμυθιάζεται και μόνος του ενίοτε. Είκοσι χρόνια μετά την πτώση του τείχους, το Βερολίνο προχωρά φουριόζο και θρασύ προς το μέλλον, σαν την κοπέλα που είδα να διασχίζει την Potsdamer Platz το δεύτερο βράδυ και για μια στιγμή όλα φαίνονταν να έχουν φτιαχτεί για αυτήν: είχε από ώρα βραδιάσει, αλλά τα φώτα της πόλης αντανακλώνταν πάνω στο χιόνι και εκείνη έμοιαζε να απορροφά όλο το φως. Πίσω στην πραγματικότητα, για αποπροσανατόλιστους σαν κι εμένα, ένας βέβαιος δείκτης για το πού βρισκόμασταν ήταν η όψη των κτηρίων, άλλοτε χυμένα σε υπερμεγέθεις κι επιβλητικούς όγκους, σημάδι ότι ήμασταν στο ανατολικό, κι άλλοτε απαστράπτουσες κατασκευές σαν βγαλμένες από ταινία του Φριτς Λανγκ.

Αν η διαίσθηση και η γνώση μου είναι σωστές, τότε νομίζω ότι η επανένωση του Βερολίνου έδωσε μια γερή σπρωξιά στην πόλη και τους ανθρώπους για να σκεφτούν και να ονειρευτούν το παρόν και το αύριο με όρους που ίσως δευτερόλεπτα πριν την πτώση του τείχους κανείς να μην είχε καν φανταστεί. Χρόνια μετά, η πραγματικότητα εκδικείται την σκοτεινή όψη που είχαν οι ζωές των άλλων...
Ξέρω, η εξιδανίκευση είναι ένα μεθυσμένο φεγγάρι νύχτα Σαββάτου, αλλά, πείτε αλήθεια: δεν θα θέλατε κι εσείς να μας δοθεί αυτή η χάρη;

Αίνιγμα

Πειραιώς 138

Εκεί βρέθηκα τις πρώτες μέρες ενός Ιανουαρίου, που φαινόταν να τα είχε με τον εαυτό του: γκρίζος, εσωστρεφής και κυκλοθυμικός. Δεν μπορούσες να του πάρεις κουβέντα. Κι όμως, μέσα στην Αθήνα που παλεύει να βρει το πρόσωπό της και να χωρέσει τις τόσες αντιφάσεις, ένα ιδιότυπο ελληνικό φως χώρεσε μέσα στο Μουσείο Μπενάκη. Η έκθεση με τα έργα του Τσαρούχη ήταν μια πρόσκληση, μια μύηση σε ένα κόσμο αλλόφερνο, μια Ελλάδα που ίσως δεν υπάρχει πια στην απτή πραγματικότητα αλλά πρόλαβε να αποτυπωθεί σε ξύλο, με μπογιά, με γυμνά κορμιά και ζεμπέκικα σε σχέδια και πίνακες.

Η έκθεση θα είναι σύντομα στην Κύπρο για να σπάσει την πολιτιστική ξεραΐλα και τον επαρχιωτισμό των τοπικών προσπαθειών. Και δεν είναι θέμα κομπλεξισμού ή κατωτερότητας - η τέχνη του ζωγράφου μας μιλάει απλά και ελληνικά, για τα όσα συνθέτουν την ιδέα της Ελλάδας: το φως, ο άνθρωπος, ο χρόνος, ο έρωτας. Κι ίσως κι άλλα πολλά που να διαφεύγουν της ερασιτεχνικής μου αγάπης και της πρωτόλειας αντίληψης ως απλού θεατή. Όμως αυτή την αφήγηση θα ήθελα να την ακούσουν κι άλλοι: η τέχνη του Τσαρούχη μας αφορά, μιας και μας ιστορεί και μας δίνει μια αίσθηση συνέχειας και αναφοράς στο παρελθόν. Μα πιο πολύ, είναι μια ευκαιρία αναστοχασμού και ενδοσκόπησης για την ελληνικότητα - όχι τον αποστεωμένο αταβισμό και την υστερική διαστρέβλωσή της, αλλά τη ζωντανή της και ερωτική της διάσταση. Να, σαν το σώμα του αγίου Σεβαστιανού...

Την ίδια ώρα, η επελαύνουσα ομορφιά βρίσκεται σε απόλυτη αναντιστοιχία με τη βαρβαρότητα των ημερών. Πάρτε για παράδειγμα τους διαλόγους των χρηματιστών που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα αυτή πριν λίγες μέρες. Αγγλικούρες της κακιάς ώρας ανάμικτες με μπασταρδεμένα κυπριακά, το νόημα της γλώσσας χαμένο ανάμεσα στα κενά και σε όσα θεωρούν οι συνομιλητές ότι κατάλαβαν οι υπόλοιποι. Μια δράκα απελέκητων με ικανότητες επικοινωνίας ισάξιες των Νεαρτεντάλ κατάφεραν να τυλίξουν μερικές εκατοντάδες χιλιάδες σε μια κόλλα χαρτί. Αυτοί να ΅μαστε άραγε; Ένας κόσμος αριθμών, μετοχών, ανιστόρητων ανθρώπων, που συναλλάσσονται και καταλαβαίνουν μόνο την άλογη εποποιία της αρπαχτής; Χαμένων υπάρξεων που πελαγοδρομούν ανάμεσα στις δόσεις του δανείου και τις γελοίες ανεπάρκειες της κοινωνίας μας;

Ο Τσαρούχης είναι μια ευκαιρία για την υπερβατική φυγή - έστω, την προσωρινή. Η αλλαγή είναι δική μας υπόθεση - και πρέπει να είναι μόνιμη.

Δρομολόγια και προορισμοί

"Άμα πάρεις λαθος τρένο,
όπου και να κατεβεις πάλι λάθος θα σαι"
αγνώστου

Αν οι προεδρίες και η άσκηση διακυβέρνησης συνοδεύονταν με υπότιτλους, τότε η προμετωπίδα του σημερινού άρθρου αρμόζει στην Κυβέρνηση. Ξεχάστε τα συνθήματα για «δίκαιη κοινωνία» και τα παραφερνάλια της που, μεταφρασμένα στα 2 χρόνια διακυβέρνησης, σημαίνουν σε απλά ελληνικά την αποκατάσταση των αδικιών που για χρόνια υπέστησαν όσοι πρόσκειντο στο ΑΚΕΛ. Απορίας άξιον παραμένει το πώς γίνεται να είσαι αδικούμενος όταν συμμετείχες σε πολλές από τις διακυβερνήσεις της χώρας. Εν πάση...
Έλεγα, λοιπόν, για λάθος δρομολόγια και ακαθόριστους προορισμούς. Ακόμα κι αν καταπιώ τα στερεοτυπικά περί αγώνων και δίκαιων λύσεων ως οριοθετημένων στόχων, εξακολουθώ να μην πείθομαι για την ικανότητα του ΑΚΕΛ να μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις που να είναι για το καλό αυτού του τόπου. Και η δυσπιστία μου δεν εδράζεται στις καφενειακές ανοητολογίες για «προδότες» και «καταδότες», αλλά στην ακολουθία πολιτικών πράξεων του κόμματος αυτού.
Και για να είμαι πιο σαφής, το λάθος τρένο ήταν η τριμερής: ένα όχημα του οποίου η leitmotiv ήταν ένας στείρος κομπλεξισμός έναντι του Δημοκρατικού Συναγερμού. Η εκλογή του Τ. Παπαδόπουλου μπορεί να έθεσε τέλος στη... «μαύρη δεκαετία», αλλά άλλαξε άρδην την πορεία του Κυπριακού. Μετά από αυτό, με την ερμαφρόδιτη στάση έναντι του σχεδίου Ανάν, το ΑΚΕΛ κατέστη ο νεκροθάφτης τού πιο προοδευτικού κομματιού της γενιάς μου. Κι αυτό ήρθε ως οριστική επιβεβαίωση της πολιτικής δειλίας του ΑΚΕΛ να σπρώξει προς την υλοποίηση όσων για χρόνια ευαγγελιζόταν. Εδώ έγκειται μία από τις μεγάλες ειρωνείες της κυπριακής ιστορίας: ο Κληρίδης είχε αίσθηση της ιστορικής αναγκαιότητας να πάει σε λύση με το ΑΚΕΛ, την ώρα που το ΑΚΕΛ εξακολουθεί να κατατρέχεται από αντι-δεξιά σύνδρομα. Η αποκήρυξη του Τ. Παπαδόπουλου και η αυτόνομη κάθοδος στις εκλογές δεν αρκούν για να υπάρξει εξιλέωση, αφού στα δύο χρόνια που έχουν μεσολαβήσει ο Πρόεδρος έχει ενεργήσει περισσότερο ως μαθητευόμενος μάγος που ελπίζει ότι το πείραμα της «κυπριακής λύσης» θα το φέρει επιτυχώς εις πέρας μόνος του, την ώρα που δικαιολογεί πολλές διαπραγματευτικές προτάσεις του διά της... νεκρανάστασης του Τ. Παπαδόπουλου. Γι΄ αυτήν την πολιτική τυμβωρυχία όμως δεν μιλάμε ποτέ εμείς οι «προοδευτικοί»...
Η προσπάθεια να συγκρατηθεί ο πολιτικός τρανβεστισμός που φέρει το όνομα «συγκυβέρνηση» έχει ξεχειλώσει. Η Κυβέρνηση υποχρεώνεται να απαντά στις απορριπτικές ιαχές, απώλεσε την ικανότητα να απευθύνεται στη δημόσια γνώμη, φοβάται ακόμα και τη σκιά της (ίδε την αντίδραση στη χυδαία συνθηματολογία μιας δράκας παλαβών) και έχει αποτύχει να δημιουργήσει μια πολιτική συμμαχία για τη λύση που να διαπερνά τις κομματικές γραμμές. Αυτό που προσποιείται ότι δεν καταλαβαίνει το ΑΚΕΛ είναι ότι σήμερα καλείται να διαχειριστεί τα αποτελέσματα των δικών του αστοχιών, που τις καμουφλάρει με λαϊκίστικες αναφορές σε «Γολγοθάδες» και σε «έλαχεν η μοίρα μανά». Ας μας επιτρέψουν να μη θεωρούμε τους εαυτούς μας ηλίθιους. Κρίμα γιατί, στο πολιτικό καντάρι, η κομματική συνοχή και ο μπετόν αρμέ δογματισμός ήταν βαρύτερα από τη μακροπρόθεσμη προοπτική του τόπου. Από εδώ και πέρα, μου φαίνεται ότι όπου και να αποφασίσει το ΑΚΕΛ να κατεβεί, θα είναι ένας λάθος σταθμός. Αν το ΑΚΕΛ δεν μπορεί να αλλάξει τρένο, δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να αλλάξουμε εμείς...

Λοξώς αριστερά

«Οι χειρότεροι είναι οι άλλοι, οι μεταπράτες,
οι κολλυβιστές κάθε τίμιας λέξης και ιδέας,
έτοιμοι να αλλάξουν εκπορνεύοντας τα πάντα»
Γιώργος Σεφέρης, Μέρες Γ΄


Το Κυπριακό, ο φόνος του Α. Χατζηκωστή και ο οπαδισμός του Σαββατοκύριακου μονοπωλούν την ειδησεογραφία των τρεχουσών ημερών. Αναρωτιέμαι πολλές φορές πόσοι και ποιοι είναι αυτοί που έχουν το κουράγιο να διεξέλθουν τους τόμους των κυριακάτικων εφημερίδων, όταν εκ των προτέρων ξέρουν τι θα διαβάσουν. Ακόμα κι εμένα που σας ιστορώ...

Κι όμως, το συναίσθημα της απογοήτευσης και του «λίγου» των πραγμάτων είναι εκεί. Οι ψευτοκόντρες για τα πολιτικά θέματα, η ευκολία με την οποία αναδεικνύεται και θάβεται ένα ζήτημα, οι διάλογοι κωφών με ακροατήριο το πόπολο συνθέτουν μια άνυδρη εικόνα για τα δημόσια πράγματα. Η κακοπαιγμένη κωμωδία της συγκυβέρνησης δεν είναι παρά ένα παράδειγμα του πάτου που έχουμε πιάσει. Και για να παραφράσω μια προσφυή κουβέντα ενός φίλου: «Δεν με πειράζει που πιάσαμε πάτο, με πειράζει όμως που κι αυτός είχε τρύπα». Όπερ έστιν μεθερμηνευόμενον: όσο περνά ο καιρός, μαθαίνουμε περισσότερο για τα υπόγεια, παρά για όσα μπορούν να μας δώσουν θέα στον ουρανό.
Μ΄ αυτά και μ΄αυτά, περνά ο καιρός και η συνολική απαξίωση της ενασχόλησης με τα κοινά καθιστά τα τελευταία προνομιακό τόπο για τους πολιτικάντηδες και τους γραφικούς. Θλιβερές, δηλαδή, μειοψηφίες, που τελούν σε πλήρη δυσαρμονία με την πραγματικότητα, τις καθημερινές ανάγκες, την ανακάλυψη νέων οριζόντων, ένα σχέδιο για την κοινωνία μας. Στο Κυπριακό μια απ΄ τα ίδια, με πισωγυρίσματα και ανακολουθίες, με τον υποκριτικό λόγο των συμμετεχόντων, συνομιλητών τε και κομματικών ταγών. Αλήθεια, πρέπει κάποιος να εξοπλιστεί με μεγάλο θάρρος για να παρακολουθήσει τους συρμούς ανακολουθίας και ανοητολογίας που περνάνε μπρος στα μάτια μας.

Το κίνητρο λοιπόν εκλείπει, ο καθένας παίρνει το δρόμο της απομόνωσης, του στενού κύκλου και της αδιαφορίας. Η αλλαγή ή ελπίδα για κάτι καλύτερο παίρνει μετάθεση στο απομακρυσμένο φυλάκιο ενός απροσδιόριστου μέλλοντος που παραμένει ανεξιχνίαστο και «αποχρησμοδοτημένο». Την ίδια ώρα, μια στρατιά από αριβίστες, λαμόγια, γόνους κομματικών τζακιών και άλλες μούρες περιωπής ασελγούν καθημερινά πάνω μας. Τα όνειρα επιστροφής σε μια Κύπρο αλλιώτικη, ανοικτή στη διαφορετικότητα, ειλικρινή στις προθέσεις και λίγο ξεβιδωμένη από την αφόρητη συντήρησή της επιφυλάσσονται για νύχτες Κυριακής που η συνείδηση βουτάει σε ένα αβυσσαλέο κενό. Το πρωί της Δευτέρας σκοντάφτω σε τόσες, μα τόσες διαψεύσεις...

Με έχετε πει απαισιόδοξο, ίσως γιατί προσλαμβάνω και ερμηνεύω την πραγματικότητα λοξώς αριστερά. Πιστέψτε με, όμως. Είμαι ο πρώτος που θα ήθελε να πειστεί για το αντίθετο.